Lỡ lối rẽ thì cứ đi tiếp, đừng phanh gấp hay tạt ngang; chạy tới chỗ quay đầu hợp lệ kế tiếp, hoặc rẽ phải liên tiếp quanh một khối nhà để quay về đúng hướng. Vài trăm mét đi thêm luôn rẻ hơn một cú cắt mặt xe phía sau hay một lần quay đầu ở chỗ cấm.
Bài này đi qua từng kiểu đi nhầm hay gặp: quá ngã rẽ, lên nhầm cầu hay đường trên cao, rẽ vào ngõ cụt, bản đồ dẫn sai và lạc hẳn ở khu lạ. Kèm theo là những việc không nên làm khi đang cuống, một ví dụ cụ thể và cách chuẩn bị tuyến để lần sau ít nhầm hơn.
Vừa lỡ lối rẽ: đừng phanh gấp, đừng tạt ngang
Khoảnh khắc nhận ra mình vừa chạy quá ngã rẽ là lúc dễ làm điều nguy hiểm nhất: bóp phanh gấp, bẻ lái tạt sang làn bên cạnh hoặc dừng ngay giữa đường để nhìn lại. Xe phía sau không biết bạn đang nghĩ gì, họ chỉ thấy một chiếc xe đột ngột chậm lại hoặc cắt ngang trước mặt.
Việc đúng là giữ nguyên làn, giữ tốc độ đều, rồi nhìn gương và bật xi nhan phải để tấp vào sát lề khi đã có khoảng trống. Khi đã ở sát lề, bạn có thể giảm tốc hoặc dừng hẳn để nhìn lại đường mà không ảnh hưởng tới ai.
Câu tự hỏi giúp bình tĩnh: đi thêm năm trăm mét thì mình mất bao lâu? Với xe máy trong phố, chỉ khoảng một hai phút. Trong khi đó, một lần tạt ngang sai lúc có thể làm mất cả buổi chiều. Chấp nhận đi lố một chút, rồi quay lại theo cách an toàn ở mục sau.
Nếu có người ngồi sau, nhờ họ nhìn biển tên đường và xem bản đồ giúp, còn bạn chỉ tập trung lái. Hai người cùng nhìn điện thoại, một người vừa lái vừa ngoái lại hỏi, là kiểu mất tập trung hay gặp nhất sau khi đi nhầm.
Hai cách quay lại hướng cũ cho đúng
Chạy tới chỗ quay đầu hợp lệ kế tiếp. Đường lớn có dải phân cách thường có các điểm mở để quay đầu, có khi kèm đèn tín hiệu. Đi tiếp tới đó, vào làn trong cùng bên trái từ sớm, quay đầu khi không có biển cấm và xe ngược chiều đã thưa. Không quay đầu ở chỗ có vạch liền, trên cầu, trong hầm hay ở chỗ có biển cấm.
Rẽ phải ba lần quanh một khối nhà. Khi đường phía trước không có chỗ quay đầu gần, rẽ phải vào ngõ hoặc phố đầu tiên, rẽ phải tiếp, rẽ phải lần nữa là bạn đã đi vòng một khối nhà và quay về đúng hướng ngược lại. Mỗi lần rẽ phải bạn chỉ đi sát lề, không phải cắt qua dòng xe đối diện, nên an toàn hơn rẽ trái hay quay đầu ở nút đông.
Kiểm tra phố định rẽ có cho đi chiều đó không. Trước khi rẽ phải vào một phố nhỏ, nhìn biển ở đầu phố. Phố một chiều ngược hướng thì bỏ qua, đi tiếp tới phố sau.
Ở nút giao lớn, dùng vòng xoay. Nếu phía trước có vòng xoay, đi hết một vòng và ra ở lối dẫn về hướng cũ. Vòng xoay chính là chỗ được làm ra để đổi hướng.
Mỗi kiểu đi nhầm, một cách gỡ
Không phải lần đi nhầm nào cũng chỉ là quá một ngã rẽ. Bảng dưới gom các kiểu hay gặp ở thành phố và cách gỡ tương ứng.
| Bạn vừa | Nên làm | Không nên |
|---|---|---|
| Chạy quá ngã rẽ trên đường lớn | Đi tiếp tới chỗ quay đầu hợp lệ hoặc rẽ phải ba lần | Phanh gấp, tạt ngang, quay đầu ở vạch liền |
| Lên nhầm cầu hay đường trên cao | Đi hết cầu, xuống ở lối đầu tiên rồi quay lại | Dừng giữa cầu, quay đầu hay đi lùi trên cầu |
| Rẽ vào ngõ cụt | Dừng, tắt máy, dắt xe quay đầu trong ngõ rồi đi ra | Nẹt ga quay vòng sát người đi bộ trong ngõ hẹp |
| Lỡ đi vào đường cấm xe máy | Đi sát lề phải, chậm, ra ở lối gần nhất cho phép | Quay đầu ngược chiều trên đường đó |
| Rẽ vào phố một chiều ngược hướng | Dừng ngay sát lề, tắt máy, dắt xe bộ trên vỉa hè ra lại đầu phố | Cố chạy tiếp ngược chiều vì nghĩ phố ngắn |
Điểm chung của cột không nên là những cách gỡ nhanh nhưng đặt bạn đối mặt với xe đi ngược chiều. Mọi cách trong cột nên làm đều chậm hơn một chút, nhưng bạn luôn đi cùng chiều với dòng xe.
Khi bản đồ trên điện thoại dẫn sai
Ứng dụng bản đồ đôi khi dẫn vào ngõ quá hẹp, đường đang rào thi công, đường đã đổi thành một chiều hoặc một lối mà xe máy không được đi. Bản đồ không biết hết mọi thay đổi trên đường, nhất là các thay đổi tạm thời. Gặp chỗ như vậy, tin vào biển báo và những gì bạn thấy trước mắt, không tin vào mũi tên trên màn hình.
Tấp vào lề, dừng hẳn rồi mới mở điện thoại xem lại. Phóng to khu vực xung quanh để thấy các đường song song, chọn một đường lớn gần đó làm trục rồi đi theo trục đó, thay vì cố bám đúng tuyến ứng dụng đã vẽ. Ứng dụng sẽ tự tính lại tuyến khi bạn đã ở đường mới.
Một lưu ý về luật: người lái xe máy không được dùng điện thoại hay thiết bị âm thanh khi đang điều khiển xe, kể cả cầm tay xem bản đồ hay đeo tai nghe nghe chỉ đường. Vì vậy cách an toàn và đúng luật là xem tuyến trước khi đi, nhớ các mốc chính, và mỗi lần cần xem lại thì tấp lề dừng hẳn. Đi chậm hơn vài phút nhưng không phải vừa lái vừa đoán.
Lạc hẳn ở khu lạ: dừng lại và hỏi cho đúng cách
Dừng ở chỗ sáng, có người. Nếu đi một vòng vẫn không biết mình ở đâu, đừng tiếp tục chạy lòng vòng. Dừng ở trước một cửa hàng, quán nước, trạm xăng, nơi có người và có chỗ tấp xe.
Hỏi theo mốc lớn, không hỏi theo số nhà. Người địa phương thường không biết số nhà nhưng biết rõ chợ, trường, bệnh viện, cầu. Hỏi "đi chợ X thì đi đường nào" rồi từ chợ X bạn tự tìm tiếp sẽ dễ hơn.
Hỏi một câu, nghe hết rồi nhắc lại. Nghe người chỉ đường nói hết, sau đó nhắc lại ngắn gọn: "em đi thẳng tới ngã ba, rẽ phải, qua cầu là tới phải không ạ". Nhắc lại giúp phát hiện chỗ hiểu nhầm ngay tại chỗ.
Hỏi thêm người thứ hai nếu đường dài. Đi được một nửa đường, hỏi lại một người khác để chắc mình vẫn đúng hướng.
Báo người đang đợi. Nếu có hẹn, nhắn vị trí hiện tại và giờ tới mới. Người ở nơi bạn tới có khi chỉ đường nhanh hơn ai hết.
Ví dụ: lên nhầm cầu ở Đà Nẵng
Anh Bảo mới chuyển tới Đà Nẵng làm việc, tối đó đi gặp bạn ở một quán bên kia sông. Anh định đi thẳng rồi rẽ trái vào đường ven sông, nhưng mải nhìn đường, anh đi vào làn lên cầu và chỉ nhận ra khi đã ở trên dốc cầu.
Phản xạ đầu tiên của anh là muốn dừng sát lan can để quay xe. Anh nhớ ra trên cầu xe chạy nhanh, không có chỗ quay đầu, nên giữ làn bên phải, đi đều qua hết cầu. Xuống cầu, anh rẽ phải vào con đường đầu tiên, tấp vào trước một tiệm tạp hoá, dừng hẳn rồi mới mở bản đồ. Anh thấy chỉ cần đi vòng một khối nhà là lên được làn cầu chiều ngược lại.
Anh rẽ phải hai lần nữa, lên cầu chiều về, xuống cầu rồi vào đúng đường ven sông. Tổng cộng mất thêm khoảng mười hai phút, anh đã nhắn bạn trước khi đi tiếp. Nếu anh quay đầu trên cầu, mười hai phút đó có thể đổi bằng một cú va chạm với xe đi lên cầu phía sau.
Những việc không nên làm dù đang cuống
Khi đi nhầm, nhất là khi đang vội, người ta hay chọn cách tắt. Mấy cách dưới đây vừa phạm luật vừa nguy hiểm, không đáng với vài phút được lợi.
- Đi ngược chiều "một đoạn ngắn" để quay về ngã rẽ vừa lố. Đoạn ngắn nhất cũng đủ để gặp một xe đi đúng chiều đang lao tới.
- Lùi xe trên đường để vào lại ngã rẽ. Người phía sau không nghĩ tới việc có xe đi lùi.
- Quay đầu ở chỗ có vạch liền, trên cầu, trong hầm chui, gần khúc cua.
- Leo lên vỉa hè chạy ngược để tránh dòng xe.
- Vừa chạy vừa cầm điện thoại xem bản đồ hoặc gõ địa chỉ.
- Đi theo một xe khác vì nghĩ người đó biết đường. Họ có thể đang đi tới một nơi hoàn toàn khác.
Mỗi việc trong danh sách đều có chung một kiểu suy nghĩ: "lần này thôi". Thói quen an toàn được xây bằng việc không cho mình ngoại lệ ngay cả khi đang muộn.
Lần sau: chuẩn bị tuyến để ít nhầm hơn
Đi nhầm đường thường xảy ra ở chỗ lạ và lúc vội. Chuẩn bị vài phút trước khi đi giảm đáng kể số lần phải quay lại.
- Trước khi đi, xem toàn bộ tuyến trên bản đồ một lượt, không chỉ bấm nút bắt đầu.
- Nhớ hai mốc trước mỗi lối rẽ quan trọng: một cây xăng, một cây cầu, một toà nhà. Thấy mốc thứ nhất là chuẩn bị chuyển làn.
- Chuyển sang đúng làn từ sớm, khoảng vài trăm mét trước chỗ rẽ, không đợi sát ngã tư mới lách.
- Với tuyến dài, chia làm chặng và dừng xem lại ở cuối mỗi chặng.
- Đi đường lạ vào buổi tối thì cho mình thêm thời gian, vì biển báo và mốc khó nhìn hơn.
- Nếu thường xuyên đi khu đó, thử đi một lần lúc rảnh để thuộc đường trước khi phải đi lúc vội.
Cách tự kiểm: sau mỗi lần đi đường mới, nhớ lại xem chỗ nào bạn suýt nhầm hoặc phải tấp lề xem lại. Lần sau đi, chỗ đó là chỗ cần chú ý nhất.
Câu hỏi thường gặp
Lỡ lối rẽ khi chạy xe máy thì nên làm gì?
Giữ nguyên làn, không phanh gấp hay tạt ngang, đi tiếp tới chỗ quay đầu hợp lệ kế tiếp, hoặc rẽ phải liên tiếp quanh một khối nhà để quay về hướng cũ. Đi thêm vài trăm mét an toàn hơn nhiều so với cắt ngang dòng xe.
Rẽ phải ba lần để thay rẽ trái có tác dụng không?
Có. Rẽ phải ba lần quanh một khối nhà đưa bạn về hướng ngược lại mà mỗi lần rẽ chỉ đi sát lề, không phải cắt qua dòng xe đối diện. Chỉ cần kiểm biển ở đầu từng phố để không rẽ vào phố một chiều ngược hướng.
Lên nhầm cầu bằng xe máy thì có được quay đầu trên cầu không?
Không nên và thường bị cấm. Xe trên cầu chạy nhanh, không có chỗ tấp. Hãy giữ làn bên phải, đi hết cầu, xuống ở lối đầu tiên rồi tìm đường lên cầu chiều ngược lại.
Đang chạy xe máy có được xem bản đồ trên điện thoại không?
Không. Người lái xe máy không được dùng điện thoại hay thiết bị âm thanh khi đang điều khiển xe. Xem tuyến trước khi đi, nhớ các mốc chính và mỗi lần cần xem lại thì tấp vào lề, dừng hẳn rồi mới mở điện thoại.
Lỡ rẽ vào phố một chiều ngược hướng thì xử lý thế nào?
Dừng ngay sát lề, tắt máy và dắt xe bộ trên vỉa hè hoặc sát mép đường quay ra đầu phố, rồi đi đường khác. Đừng cố chạy tiếp vì nghĩ phố ngắn, xe đi đúng chiều không chờ bạn xuất hiện.
Bị lạc đường ở thành phố lạ thì hỏi đường thế nào cho dễ?
Dừng ở chỗ sáng, có người, hỏi theo mốc lớn như chợ, trường, cầu thay vì số nhà, nghe hết rồi nhắc lại để kiểm. Đường dài thì đi được một nửa hỏi thêm người thứ hai.