Cốp ô tô nên có một thùng vải nhỏ đựng: một hai chiếc ô gấp, khăn tắm mỏng, túi rác và túi nilon dự phòng, giấy ăn, khăn ướt, một đôi dép xỏ ngón, áo khoác mỏng, một bộ đồ thay cho mỗi trẻ nhỏ, dây buộc, nước uống thay mỗi tuần và tờ giấy ghi số người thân. Thùng này lo phần sự cố vặt; đồ cứu hộ đi kèm xe như lốp dự phòng, kích, tam giác cảnh báo là chuyện riêng.
Lý do cần một thùng có ngăn thay vì để rời: đồ lăn lóc trong cốp sẽ chạy ra góc sâu nhất đúng lúc bạn cần, và mỗi lần phanh gấp là chúng va vào nhau. Bài này đi theo từng sự cố hay gặp khi đi ô tô trong ngày, chỉ ra món cần có và món nên bỏ ra vì nắng nóng.
Sự cố hay gặp và món trong cốp gỡ được
Bảng xếp theo tần suất gặp ở các gia đình đi ô tô trong thành phố và về quê cuối tuần.
| Sự cố | Món cần có | Cách dùng nhanh |
|---|---|---|
| Mưa khi xuống xe ở chỗ không có mái che | Hai chiếc ô gấp, một để ở hộc cửa ghế lái | Người lái mở ô đón từng người, không phải chạy ra cốp |
| Con nhỏ làm đổ nước, nôn trên xe | Khăn tắm mỏng, túi nilon, khăn ướt, bộ đồ thay | Lót khăn lên ghế, thay đồ cho con, gói đồ bẩn vào túi buộc kín |
| Người say xe muốn nôn | Vài túi nilon có quai, giấy ăn, nước lọc | Đưa túi sớm khi người đó than khó chịu, mở hé cửa kính cho thoáng |
| Đi giày cao gót hay giày tây, tới chỗ đường lầy | Một đôi dép xỏ ngón | Đổi dép đi qua đoạn lầy, giày cho vào túi |
| Trời trở lạnh, máy lạnh trong xe buốt | Áo khoác mỏng hoặc khăn choàng | Đắp cho trẻ ngủ ở ghế sau |
| Rác phát sinh dọc đường | Một cuộn túi rác nhỏ | Treo một túi vào lưng ghế, thay khi đầy |
| Đồ mua dọc đường lăn lóc trong cốp | Hai ba sợi dây buộc có móc hoặc dây chun to | Buộc túi đồ vào móc trong cốp, tránh đổ vỡ khi phanh |
| Điện thoại hết pin, cần gọi người nhà | Tờ giấy ghi số người thân, cáp sạc dự phòng trong hộc | Sạc qua cổng của xe, hoặc mượn máy gọi |
Ô gấp là món nên để trong khoang chứ không phải cốp: trời mưa mà phải ra cốp lấy ô thì bạn đã ướt trước khi mở được ô.
Món nên bỏ ra khỏi xe vào mùa nắng
Sạc dự phòng, pin, thiết bị có pin. Xe đỗ ngoài nắng trưa, bên trong khoang và cốp nóng lên rất nhanh. Pin để lâu trong môi trường đó dễ phồng, chai và có rủi ro quá nhiệt. Mang theo người khi rời xe.
Bật lửa, bình xịt có ga. Bình xịt khử mùi, xịt côn trùng, chai xịt tóc chịu nóng kéo dài là không nên. Nếu cần khử mùi xe, dùng túi than hoạt tính hoặc mở cửa cho thoáng.
Chai nước nhựa để cả tuần. Nước để lâu trong xe nóng bị đổi mùi, uống không ngon và không yên tâm. Đổi chai mới mỗi tuần, chai cũ dùng để rửa tay hoặc tưới cây.
Kính mắt, đồ nhựa mỏng để trên táp lô. Nắng chiếu qua kính chắn gió làm táp lô rất nóng; gọng kính nhựa có thể cong vênh, đồ nhựa mỏng biến dạng. Cất vào hộc kín.
Đồ ăn của trẻ đã mở. Sữa, bánh đã mở để trên xe nóng vài giờ thì bỏ đi, không cho trẻ ăn tiếp. Đồ ăn khô chưa mở thì có thể để nhưng thay định kỳ.
Dựng thùng đồ trong cốp trong một buổi chiều
Không cần mua bộ đồ làm sẵn. Bạn tự dựng được từ đồ trong nhà theo các bước sau.
- Chọn một thùng vải có ngăn hoặc một giỏ nhựa có quai, đáy chống trượt, cỡ vừa một góc cốp, không chiếm hết chỗ để vali.
- Chia thùng thành ba nhóm: "ướt bẩn" (khăn, túi nilon, khăn ướt, bộ đồ thay), "thời tiết" (áo khoác, dép, khăn choàng) và "lặt vặt" (dây buộc, giấy ăn, túi rác).
- Mỗi bộ đồ thay của trẻ cho vào một túi zip riêng, ghi tên con bằng bút lông trên miếng băng dính dán ngoài túi.
- Đặt thùng sát vách cốp phía ghế sau, dùng dây buộc hoặc miếng dán xé cố định để thùng không trượt khi phanh.
- Để hai chiếc ô gấp, một cuộn túi rác và vài túi nilon có quai trong khoang: hộc cửa, túi lưng ghế.
- Dán tờ giấy ghi số người thân vào mặt trong nắp hộc đựng đồ trước ghế phụ.
- Chụp lại thùng đồ sau khi xếp xong để lần kiểm sau biết món nào đã thiếu.
Cách tự kiểm: nhờ một người trong nhà lấy bộ đồ thay của con mà không cần bạn chỉ. Họ lấy được trong một phút là thùng đã xếp rõ ràng.
Chỗ nào để món nào: khoang xe khác cốp
Hộc cửa ghế lái: ô gấp và một túi nilon. Đây là hai món cần trong vài giây đầu khi trời mưa hoặc có người đòi nôn. Để ở cốp thì đến lúc lấy được đã muộn. Hộc cửa còn là chỗ hợp cho một gói khăn giấy nhỏ.
Túi lưng ghế trước: túi rác, khăn ướt, vài túi có quai. Người ngồi ghế sau với tới được mà không phải nhờ người lái. Trẻ con lớn một chút có thể tự lấy khăn lau tay sau khi ăn bánh.
Hộc trước ghế phụ: tờ giấy số người thân, cáp sạc. Hai món này nhỏ, ít khi dùng nhưng phải dễ thấy. Dán tờ giấy vào mặt trong nắp hộc để không lẫn với giấy tờ xe.
Cốp: mọi thứ còn lại trong một thùng có ngăn. Đồ thay của trẻ, áo khoác, dép, khăn tắm, dây buộc. Những món này cần khi xe đã dừng hẳn, nên để xa một chút cũng không sao, miễn là gom một chỗ.
Chỗ nên để trống: sàn dưới chân người lái. Không để chai nước, ô hay bất cứ thứ gì lăn được dưới chân người lái. Một chai nước lăn vào gầm bàn đạp phanh là chuyện nguy hiểm thật, không còn là sự cố vặt.
Hai chuyến đi và những gì thùng đồ đã cứu
Gia đình anh Toàn ở Đà Nẵng chở hai con ra Huế ăn cưới. Gần tới nơi, bé út bị say xe và nôn ra áo. Anh tấp vào trạm dừng, chị lấy khăn tắm lót ghế, khăn ướt lau người con, thay bộ đồ trong túi zip có tên bé. Bộ đồ bẩn được gói vào hai lớp túi nilon, buộc kín bỏ cốp để không bốc mùi trong xe. Cả việc mất chừng mười phút, không ai phải đi tìm chỗ mua quần áo trẻ em ở nơi lạ.
Chị Thảo ở Lâm Đồng đi gặp đối tác ở một khu vườn, mang giày cao gót. Bãi đỗ xe là đường đất sau mưa. Chị đổi sang đôi dép xỏ ngón trong cốp để đi qua đoạn lầy, giày cho vào túi nilon, tới hiên nhà mới lau chân bằng khăn ướt rồi đi lại giày. Đôi giày sạch, chị không phải đến cuộc gặp với gót giày dính bùn.
Điểm chung của hai lần: không món nào đắt, đều là đồ có sẵn trong nhà, chỉ cần được đặt đúng chỗ từ trước. Đó là toàn bộ giá trị của một thùng đồ trong cốp.
Chỗ nhiều nhà hay sai là để bộ đồ thay của con chung một túi với khăn bẩn đã dùng lần trước, hoặc quên bù bộ đồ sau khi đã lấy ra mặc. Lần say xe tiếp theo mở thùng ra mới thấy túi rỗng. Quy tắc đơn giản: về tới nhà, việc đầu tiên trước khi tắm cho con là giặt đồ bẩn và đặt một bộ sạch vào lại túi zip trong cốp. Làm ngay hôm đó thì không bao giờ quên.
Giới hạn của thùng đồ sự cố vặt
Thùng đồ này không thay cho việc chăm sóc xe hay đồ cứu hộ. Xe báo đèn lỗi, kêu lạ, nóng máy thì dừng ở nơi an toàn và gọi người có chuyên môn, không tự mở nắp két nước khi máy còn nóng. Xe gặp va chạm thì làm theo hướng dẫn an toàn giao thông, bật đèn cảnh báo, đặt biển cảnh báo theo quy định; thùng đồ trong cốp không phải thứ cần nghĩ tới lúc đó.
Với sức khoẻ cũng vậy. Người say xe chỉ cần dừng nghỉ, thoáng khí và uống chút nước thường đỡ dần. Nhưng nếu người đó lả đi, nôn liên tục, đau bụng dữ dội, khó thở hoặc trẻ nhỏ mệt lả không đáp ứng, thì đó không còn là say xe thông thường: gọi 115 hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất.
Một câu nên tự hỏi khi dùng mẹo trên xe: mình có đang dừng ở chỗ an toàn không? Mọi thao tác lấy đồ ở cốp, thay đồ cho trẻ đều làm ở trạm dừng, bãi đỗ hoặc lề rộng, không dừng trên làn đường cao tốc hay chỗ khuất tầm nhìn chỉ để lấy một chiếc khăn.
Lịch thay đồ trong cốp theo mùa và theo tuổi con
Thùng đồ trong cốp không đứng yên. Trẻ lớn lên, mùa thay đổi, nên danh sách phải chỉnh theo.
- Mỗi tuần: thay chai nước, dọn túi rác ở lưng ghế.
- Mỗi tháng: kiểm khăn ướt còn ẩm, túi nilon còn đủ, khăn tắm có mùi thì giặt.
- Mỗi mùa: mùa mưa thêm ô và túi bọc giày, mùa lạnh thêm áo khoác và chăn mỏng, mùa nắng bỏ mọi thứ có pin và bình xịt ra khỏi xe.
- Mỗi khi con lên cỡ: đổi bộ đồ thay sang cỡ mới; bộ cũ nhỏ chật thì đến lúc cần lại không mặc vừa.
- Khi con không còn đóng bỉm hay không còn say xe: bỏ bớt túi nilon có quai và đồ thay, giữ lại một bộ dự phòng.
Gắn lịch kiểm vào một việc bạn vẫn làm đều đặn, ví dụ mỗi lần đổ xăng đầu tháng hoặc mỗi lần đưa xe đi rửa, sẽ dễ nhớ hơn đặt nhắc nhở riêng. Mỗi lần kiểm chỉ mất chừng năm phút nếu thùng đã chia ngăn rõ ràng từ đầu, và bạn sẽ thấy ngay món nào hay dùng nhất để bổ sung thêm.
Câu hỏi thường gặp
Ô gấp nên để trong cốp hay trong khoang xe?
Nên để ít nhất một chiếc trong khoang, như hộc cửa ghế lái. Trời mưa mà phải ra cốp lấy ô thì bạn đã ướt trước khi mở được ô; người lái cầm ô từ trong xe ra sẽ đón được từng người.
Có nên để nước uống lâu ngày trong ô tô không?
Không nên để cả tuần. Xe đỗ ngoài nắng nóng lên nhanh, nước để lâu bị đổi mùi và không yên tâm khi uống. Thay chai mới mỗi tuần, chai cũ dùng để rửa tay hoặc lau chùi.
Mang theo gì để xử lý khi trẻ nôn trên xe?
Một chiếc khăn tắm mỏng để lót ghế, khăn ướt, vài túi nilon có quai, bộ đồ thay trong túi zip và nước lọc. Đồ bẩn gói hai lớp túi buộc kín để không bốc mùi trong xe.
Thùng đồ trong cốp có thay được bộ đồ cứu hộ xe không?
Không. Thùng đồ chỉ lo các sự cố vặt như mưa, đổ nước, thay đồ cho trẻ. Lốp dự phòng, kích, tam giác cảnh báo và cách xử lý khi xe hỏng là chuyện riêng, cần làm theo hướng dẫn của hãng xe.
Mùa nắng nên bỏ gì ra khỏi xe?
Sạc dự phòng và thiết bị có pin, bật lửa, các loại bình xịt có ga, đồ ăn đã mở của trẻ và kính mắt để trên táp lô. Những món này hoặc có rủi ro khi nóng, hoặc hỏng nhanh.
Khi nào say xe thì cần gọi cấp cứu?
Khi người say xe lả đi, nôn liên tục không dứt, đau bụng dữ dội, khó thở, hoặc trẻ nhỏ mệt lả không đáp ứng khi gọi. Lúc đó gọi 115 hoặc đưa tới cơ sở y tế gần nhất thay vì chờ.