Trong ví nên có năm món mỏng phòng thân: một tờ giấy ghi số người thân và nhóm máu (nếu biết) viết tay, ít tiền mặt gấp riêng, hai miếng băng dán cá nhân, một chiếc kim băng nhỏ gắn kín và một tấm thẻ ghi bệnh nền hay dị ứng nếu bạn có. Cả năm món cộng lại mỏng chưa bằng một tấm thẻ ngân hàng.
Ví là thứ đi theo bạn cả khi bạn bỏ quên ba lô, ra ngoài chỉ cầm điện thoại hay đi chơi tối. Vì vậy những món giữ trong ví phải là món cứu được lúc mọi thứ khác không có ở đó: điện thoại hết pin, mất điện thoại, máy đọc thẻ hỏng, hoặc cần người lạ biết phải gọi ai giúp bạn.
Vì sao ví là chỗ đặt đồ phòng thân hợp nhất
Ba lô có thể để lại văn phòng, túi xách có thể đổi theo bộ đồ, nhưng ví thì hầu như luôn theo người. Chị Ngân ở Hải Phòng kể lại lần đi ăn tối với bạn, chỉ mang điện thoại và ví nhỏ. Điện thoại tắt nguồn giữa chừng, chị cần báo người nhà đón con thay mình mà không nhớ nổi số của chồng, vì xưa nay chỉ bấm vào tên trong danh bạ. Tờ giấy ghi số đặt trong ví từ năm trước đã giải quyết việc đó trong một phút, nhờ mượn máy của bạn.
Điểm yếu của ví là chật. Mọi món đặt vào phải mỏng, phẳng và không cấn, không thì ví phồng lên, khó đóng và nhanh rách đường may. Vì vậy câu hỏi không phải "món gì hữu ích" mà là "món gì hữu ích mà mỏng như một tấm thẻ". Danh sách dài trong ba lô phải rút xuống còn năm món là vì lẽ đó.
Cũng vì ví theo người mọi lúc, nó là nơi người khác sẽ tìm tới nếu bạn không tự nói được, ví dụ khi bạn bị choáng giữa đường. Một tấm thẻ ghi thông tin khẩn cấp rõ ràng đặt ở ngăn dễ thấy giúp người giúp bạn biết gọi ai, mà không phải lục lọi giấy tờ riêng tư.
Năm món nên có và cách làm cho thật mỏng
Mỗi món dưới đây có cách làm phẳng riêng; làm đúng thì cả năm món chỉ dày như một tấm thẻ.
| Món | Dùng khi nào | Cách làm mỏng |
|---|---|---|
| Tờ giấy ghi hai, ba số người thân | Điện thoại hết pin, mất máy, cần mượn máy người khác gọi | Viết tay bằng bút bi trên giấy cỡ tấm thẻ, ép trong túi nilon mỏng hoặc dán băng dính trong cả hai mặt |
| Tiền mặt dự phòng | Máy đọc thẻ hỏng, mạng chậm không chuyển khoản được, cần đi xe về | Gấp làm tư, để ở ngăn kín hoặc kẹp sau thẻ căn cước, tách khỏi tiền tiêu hằng ngày |
| Hai miếng băng dán cá nhân | Xước tay, giày cọ gót, giấy cứa ngón | Để nguyên vỏ giấy, xếp sát nhau trong ngăn thẻ |
| Một kim băng nhỏ | Đứt cúc, hở nẹp áo, quai túi lỏng | Đóng kim, dán một mẩu băng dính lên đầu kim để không đâm thủng ngăn ví |
| Thẻ ghi bệnh nền, dị ứng, thuốc đang dùng | Bạn bị choáng, người khác cần biết để báo cho nhân viên y tế | Chỉ cần với ai có bệnh nền hay dị ứng; viết ngắn, chữ in hoa dễ đọc |
Tiền mặt dự phòng nên là khoản bạn không tiêu, chỉ dùng khi kẹt. Khoản này để lẫn với tiền tiêu thì sớm muộn cũng hết mà bạn không biết.
Viết tờ giấy số người thân cho đúng
Tờ giấy này nghe đơn giản nhưng nhiều người viết sai cách, đến lúc cần thì không dùng được. Làm theo thứ tự sau.
- Chọn hai hoặc ba người chắc chắn nghe máy giữa ngày: một người trong nhà, một người làm gần chỗ bạn, một người dự phòng.
- Ghi mối quan hệ trước tên, ví dụ "Chồng – Tuấn", "Chị gái – Lan", để người lạ cầm tờ giấy biết ngay nên gọi ai trước.
- Viết số bằng bút bi mực xanh hoặc đen, không dùng bút gel hay bút dạ vì gặp nước là nhoè.
- Nếu có bệnh nền hay dị ứng, thêm một dòng ở mặt sau, viết ngắn bằng chữ in hoa.
- Ép tờ giấy bằng băng dính trong hai mặt hoặc túi nilon mỏng, cắt mép gọn bằng cỡ thẻ.
- Đặt ở ngăn thẻ đầu tiên, nơi người khác mở ví ra là thấy ngay.
- Đổi số trên giấy ngay khi người thân đổi số, và đọc lại một lượt mỗi khi thay ví mới.
Đừng ghi địa chỉ nhà, mật khẩu hay mã thẻ ngân hàng lên tờ giấy này. Nếu mất ví, người nhặt được có cả căn cước lẫn địa chỉ nhà và tờ giấy thành điểm yếu thay vì phòng thân.
Những thứ không nên để trong ví
Mã PIN, mật khẩu viết trên giấy. Đây là sai lầm hay gặp nhất ở người lớn tuổi và người mới dùng thẻ. Mất ví lúc đó là mất luôn tiền trong tài khoản. Nếu sợ quên, hãy tập nhớ bằng cách liên tưởng, hoặc lưu ở nơi khác không đi cùng ví.
Toàn bộ thẻ ngân hàng. Mang theo một thẻ hay dùng là đủ; các thẻ còn lại để ở nhà. Mất ví khi đó bạn chỉ phải báo khoá một thẻ, không phải gọi cả ba ngân hàng trong lúc đang rối.
Bản gốc giấy tờ không cần mang hằng ngày. Sổ đỏ phô tô, giấy khai sinh, bằng cấp không cần đi theo người mỗi ngày. Mất chúng phiền hơn nhiều so với lợi ích được mang.
Hoá đơn, biên lai cũ. Giấy cũ làm ví phồng, che mất tờ giấy số người thân và khiến bạn rút nhầm. Mỗi tối dọn hoá đơn ra một lần.
Kim băng không bọc đầu. Kim mở ra trong ví sẽ đâm thủng lớp lót, có khi đâm vào tay lúc bạn rút tiền. Dán băng dính lên đầu kim là xong.
Ví mỗi người mỗi kiểu: rút gọn danh sách cho vừa
Không phải ai cũng dùng ví gập có sáu ngăn thẻ. Bảng dưới chỉnh danh sách năm món theo kiểu ví bạn đang dùng, giữ món quan trọng nhất khi chỗ quá chật.
| Kiểu ví | Giữ món gì | Bỏ hoặc chuyển đi đâu |
|---|---|---|
| Ví gập nam, ví dài nữ | Đủ năm món | Không cần bỏ gì; chỉ dọn hoá đơn cũ mỗi tối |
| Ví mỏng chỉ đựng thẻ | Tờ giấy số người thân, tiền mặt gấp nhỏ, một miếng băng dán | Kim băng chuyển sang móc khoá hoặc túi áo khoác |
| Ốp điện thoại có ngăn thẻ | Tờ giấy số người thân, tiền mặt gấp nhỏ | Băng dán và kim băng để ở túi xách; lưu ý tờ giấy nằm cùng máy, mất máy là mất cả hai |
| Túi đeo chéo nhỏ thay ví | Đủ năm món, xếp vào ngăn khoá kéo trong cùng | Tách tiền dự phòng sang ngăn khác với tiền tiêu |
Với người dùng ốp điện thoại có ngăn thẻ, nên chép thêm một bản tờ giấy số người thân để trong túi xách hoặc cốp xe, vì tình huống hay gặp nhất là mất chính chiếc điện thoại kèm ngăn thẻ đó.
Những lần ví phòng thân phát huy tác dụng
Anh Trung, thợ điện ở Huế, đi sửa điện cho khách thì làm rơi điện thoại xuống hồ nước sau nhà. Máy tắt, anh không gọi được xe ôm về, cũng không chuyển khoản được tiền bánh mì. Khoản tiền mặt gấp tư sau thẻ căn cước đủ cho anh trả bữa sáng và đi xe về sửa máy. Tình huống nghe nhỏ nhưng thiếu đúng mấy tờ tiền đó là anh phải đi bộ gần một giờ.
Một sinh viên ở Lâm Đồng bị xước tay khi đẩy chiếc xe đạp bị kẹt ở bãi giữ xe. Hai miếng băng dán trong ví giúp em che vết xước trước khi vào lớp, khỏi dính bụi bẩn suốt buổi học. Trong khi đó, nếu phải đi tìm hiệu thuốc thì em đã muộn giờ.
Trường hợp cuối là bà Hoà ở Khánh Hoà, có bệnh tim và đang dùng thuốc theo đơn. Bà bị mệt ở chợ, người bán hàng mở ví theo lời bà, thấy tấm thẻ ghi bệnh nền và số con gái. Họ gọi 115 và báo đúng thông tin cho nhân viên y tế khi tới, đồng thời gọi con gái bà tới. Tấm thẻ không chữa được gì, nhưng giúp người giúp không phải đoán.
Khi mất ví thì các món phòng thân thành rủi ro ra sao
Mọi thứ trong ví đều có thể rơi vào tay người lạ. Vì vậy hãy nhìn lại năm món theo góc đó: tờ giấy số người thân không có địa chỉ, thẻ y tế không có mã số bảo hiểm đầy đủ, tiền mặt dự phòng chỉ ở mức đủ đi xe về. Mất ví khi ấy bạn chỉ thiệt khoản nhỏ, không bị lộ thông tin để người khác lợi dụng.
Một lưu ý về lừa đảo: kẻ gian nhặt được ví có thể gọi cho người thân trong tờ giấy, giả làm bệnh viện hay công an để đòi chuyển tiền. Hãy dặn trước người thân ghi trong ví rằng nếu có ai gọi báo bạn gặp chuyện và đòi chuyển tiền, hãy gọi lại cho chính bạn hoặc tới tận nơi kiểm tra, không chuyển tiền qua điện thoại.
Khi phát hiện mất ví, việc đầu tiên là khoá thẻ ngân hàng ngay trên ứng dụng ngân hàng trong điện thoại hoặc gọi tổng đài của ngân hàng (số này nên lưu sẵn trong danh bạ, vì thẻ mất thì không còn số in sau thẻ để tra), rồi mới tính tới giấy tờ. Căn cước bị mất thì khai báo theo hướng dẫn của công an nơi bạn cư trú để làm lại; đừng mua hay thuê ai làm giấy tờ "nhanh", vì đó là đường dễ dính rắc rối hơn.
Cách tự kiểm ví phòng thân của bạn có ổn không: đưa ví cho một người trong nhà, nhờ họ đóng vai người lạ và trả lời ba câu trong vòng một phút. Nên gọi ai trước? Người này có bệnh gì cần báo không? Có đủ tiền cho người này đi xe về không? Trả lời được cả ba mà họ không phải lục tới ngăn chứa căn cước hay thẻ ngân hàng là ví của bạn đã xếp đúng. Nếu họ lúng túng, thường là tờ giấy số người thân đang bị kẹp sau các thẻ khác hoặc chữ viết quá nhỏ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên ghi số điện thoại người thân trong ví khi đã có danh bạ điện thoại không?
Nên. Điện thoại hết pin, hỏng hay bị mất là lúc bạn cần gọi người thân nhất, và nhiều người không nhớ số của ai. Một tờ giấy viết tay đặt trong ví giúp bạn mượn máy người khác gọi được ngay.
Nên để bao nhiêu tiền mặt dự phòng trong ví?
Đủ cho một chuyến xe về nhà và một bữa ăn đơn giản ở nơi bạn hay đi là vừa. Khoản này để tách khỏi tiền tiêu hằng ngày, gấp nhỏ ở ngăn kín, và chỉ dùng khi không trả được bằng cách khác.
Ghi bệnh nền vào thẻ trong ví có cần không?
Cần nếu bạn có bệnh nền, dị ứng nặng hoặc đang dùng thuốc theo đơn. Khi bạn bị choáng giữa đường, người giúp và nhân viên y tế đọc được ngay thông tin đó mà không phải hỏi. Ai khoẻ mạnh bình thường thì không cần.
Có nên viết mã PIN thẻ ngân hàng giấu trong ví không?
Không nên. Mất ví khi đó là mất cả thẻ lẫn mã, người nhặt được có thể rút tiền ngay. Hãy tập nhớ mã bằng liên tưởng riêng, hoặc lưu ở nơi khác không đi cùng ví.
Kim băng để trong ví có làm hỏng ví không?
Có nếu để kim mở hoặc đầu kim lộ ra, vì kim sẽ đâm thủng lớp lót và có thể đâm vào tay. Đóng kim lại và dán một mẩu băng dính lên đầu kim là hết lo.
Mất ví có đồ phòng thân thì nên làm gì trước?
Khoá thẻ ngân hàng trước tiên qua ứng dụng ngân hàng hoặc tổng đài, sau đó báo người thân có số trong tờ giấy để họ cảnh giác với cuộc gọi lạ đòi chuyển tiền. Giấy tờ tuỳ thân thì làm lại theo hướng dẫn của công an nơi cư trú.