SieuHay.comSiêu Hay
Mưa nắng bất chợt

Yên xe, tay lái nóng bỏng sau khi gửi xe ngoài nắng: làm mát nhanh và cách để xe

Ra lấy xe giữa trưa thấy yên và tay lái nóng rát: cách làm mát vài phút bằng thứ có sẵn, chỗ nào không được dội nước, giữ an toàn cho trẻ và cách để xe lần sau.

Vietnamese mother covering a sun-heated motorbike seat with a light cloth before seating her child, outdoor parking lot at midday, low side angle, strong sunlight and shadows

Yên xe nóng bỏng thì đừng ngồi ngay: dắt xe vào bóng râm, lật hoặc phủ một lớp vải lên yên, quạt hoặc lau bằng khăn ẩm rồi lau khô, khoảng hai ba phút là đủ để ngồi mà không rát. Tay lái thì nắm bằng khăn hay găng tay trong vài trăm mét đầu, gió khi chạy xe sẽ làm mát nhanh.

Mặt yên da màu tối phơi nắng trưa có thể nóng tới mức làm đỏ da, nhất là da trẻ nhỏ mỏng hơn da người lớn. Bài này đi qua cách tự kiểm độ nóng, mấy cách làm mát nhanh bằng thứ có sẵn, những chỗ không nên dội nước, và cách để xe để chuyện này hiếm khi xảy ra.

Vì sao yên xe nóng hơn hẳn không khí xung quanh

Không khí giữa trưa có thể chỉ nóng như mọi ngày, nhưng mặt yên xe là một tấm vật liệu màu tối nằm phơi thẳng dưới nắng. Màu tối hấp thụ phần lớn ánh nắng và biến nó thành nhiệt, lớp đệm mút bên dưới lại cách nhiệt nên hơi nóng dồn ở mặt trên không thoát đi đâu được. Kết quả là mặt yên nóng hơn không khí rất nhiều.

Tay lái bọc cao su đen, bình xăng, ốp nhựa sẫm màu cũng nóng theo cùng cơ chế. Phần kim loại không sơn như gương, ống xả thì nóng theo kiểu khác: ống xả nóng do động cơ, không phải do nắng, và luôn nóng sau khi xe vừa chạy, kể cả trong bóng râm.

Hiểu điều này giúp bạn làm mát đúng chỗ: chỉ cần làm nguội lớp mặt trên của yên, phần bên dưới không quan trọng. Một lớp vải phủ lên, một chút gió hay một lượt khăn ẩm đều làm được việc đó trong vài phút. Ngược lại, ngồi chờ yên tự nguội khi xe vẫn đứng dưới nắng thì gần như không có tác dụng.

Tự kiểm trước khi ngồi hoặc cho trẻ ngồi

Đừng ngồi phịch xuống rồi mới biết là nóng. Kiểm trong vài giây theo thứ tự:

  1. Áp mu bàn tay lên mặt yên, chỗ sẽ ngồi. Mu bàn tay nhạy với nóng hơn lòng bàn tay chai sạn.
  2. Nếu không giữ được mu bàn tay ở đó quá vài giây, yên quá nóng để ngồi bằng quần mỏng và chắc chắn quá nóng cho da trẻ.
  3. Sờ thử tay lái cao su, chỗ bạn sẽ nắm. Tay lái nóng làm bạn nắm hờ, kém chắc tay khi phanh.
  4. Với trẻ ngồi trước, sờ cả phần sàn để chân và ốp nhựa phía trước, nơi chân và tay trẻ có thể chạm vào.
  5. Nhìn vị trí ống xả so với chỗ chân trẻ. Ống xả nóng do động cơ là nguyên nhân bỏng chân hay gặp ở trẻ, không liên quan tới nắng.

Trẻ nhỏ thường không kịp nói là nóng, chúng chỉ khóc hoặc giật người lại. Tự kiểm bằng tay mình là cách duy nhất chắc chắn.

Làm mát yên xe nhanh: so các cách bằng thứ có sẵn

Những cách dưới đây đều làm được ngay ở bãi gửi xe, xếp theo độ nhanh và độ tiện:

CáchLàm thế nàoƯu và nhược
Phủ vải lên rồi ngồiTrải áo khoác, khăn hay túi vải gấp đôi lên yênNhanh nhất, nhưng vải mỏng chỉ đỡ được một lúc
Dắt vào bóng râm và quạtDắt xe vào bóng cây hay mái hiên, quạt bằng tay hoặc tập giấyKhông cần đồ gì, mất hai ba phút
Lau bằng khăn ẩm rồi lau khôKhăn thấm nước vắt kỹ, lau yên, rồi lau khô lạiMát nhanh nhờ nước bay hơi; phải lau khô kẻo ướt quần
Mở cốp yên ra vài phútMở yên xe tay ga để mặt yên quay khỏi hướng nắngMặt yên không còn hứng nắng, nhưng nguội chậm
Đi bộ dắt xe một đoạnDắt xe ra khỏi bãi trong bóng râmKết hợp được với việc chờ yên nguội

Kết hợp hai cách thường hiệu quả nhất: dắt vào bóng râm, rồi phủ áo khoác lên yên khi ngồi. Trong lúc bạn chạy, gió sẽ làm phần còn lại.

Những chỗ không nên dội nước và những việc không cần làm

Không dội cả chai nước lên xe. Nước chảy theo khe yên xuống cốp làm ướt đồ, đọng lại trong cốp và gây mùi ẩm. Nếu muốn dùng nước, thấm khăn rồi lau, không đổ trực tiếp.

Không tạt nước lên động cơ hay ống xả vừa chạy. Động cơ và ống xả nóng gặp nước lạnh đột ngột không giúp gì cho bạn ngồi, mà còn có thể bắn hơi nước nóng lên chân. Chúng không phải chỗ bạn chạm vào khi ngồi.

Không cần mua bình xịt làm mát chuyên dụng. Một chiếc khăn ẩm và vài phút trong bóng râm đã đủ. Bình xịt chỉ thêm một món phải mang theo.

Không đặt trẻ lên yên rồi mới kiểm. Kiểm bằng mu bàn tay trước, rồi mới đặt trẻ lên. Ngồi rồi mới thấy nóng thì da đã tiếp xúc.

Không ngồi lệch sang mép yên cho đỡ nóng rồi chạy luôn. Ngồi lệch làm bạn giữ thăng bằng kém, nhất là khi vừa ra khỏi bãi đông xe. Làm mát yên trước rồi ngồi đúng tư thế.

Xe đạp, xe đạp điện và xe đẩy của trẻ cũng nóng như vậy

Không chỉ xe máy, mọi thứ có yên, tay cầm và màu tối để ngoài nắng đều nóng lên theo cùng cách. Mấy chỗ hay bị quên:

  • Yên xe đạp, xe đạp điện: yên nhỏ, lớp đệm mỏng nên nóng nhanh mà cũng nguội nhanh. Phủ vải hoặc lau khăn ẩm vài giây là đủ.
  • Ghế ngồi trẻ em gắn trên xe đạp: nhựa tối màu, có khi có đai bằng khoá kim loại. Khoá kim loại phơi nắng có thể rất nóng khi chạm vào da trẻ, sờ thử trước khi cài.
  • Xe đẩy của trẻ: khung kim loại, tay đẩy và mặt ghế phơi nắng ở bãi xe cũng nóng. Đặt trẻ vào sau khi kiểm bằng mu bàn tay, kéo mái che xuống ngay.
  • Mũ bảo hiểm để trên yên hoặc treo ở gương: mặt trong nóng hầm, đội vào thấy bức bối. Lật ngửa mũ vài phút trong bóng râm cho thoát hơi trước khi đội.
  • Đồ trong cốp: cốp xe phơi nắng như một chiếc hộp kín, đồ ăn, son, thuốc riêng theo đơn, pin dự phòng để trong đó dễ hỏng vì nóng.

Câu tự hỏi khi gửi xe lâu ngoài nắng: trong cốp có gì không chịu được nóng không? Nếu có, mang theo người.

Ví dụ: chị Duyên đón con giữa trưa ở Cần Thơ

Chị Duyên đón con học mẫu giáo lúc mười một giờ rưỡi. Xe gửi ở bãi đất trống trước cổng trường, không có mái che, đã phơi nắng gần ba tiếng. Chị dắt xe ra, áp mu bàn tay lên yên thì không giữ nổi quá hai giây.

Chị dắt xe vào dưới bóng cây gần cổng, lấy chiếc khăn mặt nhỏ trong túi, thấm nước từ chai mang theo, vắt kỹ rồi lau mặt yên và phần sàn để chân phía trước. Chị lau khô lại bằng mặt khô của khăn, trải chiếc áo khoác gấp đôi lên chỗ con ngồi. Sờ lại, mặt yên chỉ còn ấm.

Toàn bộ mất chừng ba phút, trong lúc con đứng bên cạnh dưới bóng cây uống nước. Tay lái vẫn còn nóng, chị nắm qua chiếc găng tay chống nắng vẫn đeo khi chạy xe. Từ tuần sau, chị gửi xe sớm hơn mười phút để kịp chiếm chỗ có bóng cây, và để sẵn chiếc khăn nhỏ trong cốp.

Có một việc chị suýt bỏ qua: chiếc ống xả nằm ngay dưới chỗ chân con hay đung đưa. Chị dặn con đặt hai chân lên sàn để chân phía trước, và tập cho con thói quen trèo lên xuống xe ở phía bên kia, xa ống xả. Thói quen này không liên quan tới nắng, nhưng nó tránh được loại bỏng hay gặp nhất ở trẻ ngồi xe máy, và chỉ cần dặn vài lần là con nhớ.

Lần sau phòng thế nào

Cách rẻ nhất để yên xe không nóng là đừng để nó phơi nắng ngay từ đầu. Một vài thói quen:

  • Chọn chỗ đỗ có bóng râm và nghĩ tới hướng nắng lúc bạn quay lại lấy xe, không phải lúc gửi. Bóng cây lúc tám giờ sáng có thể là chỗ nắng chang chang lúc mười hai giờ trưa.
  • Dùng tấm phủ yên bằng vải sáng màu hoặc tấm lót phản quang, gấp gọn để trong cốp. Màu sáng phản lại nắng, mặt yên bên dưới mát hơn hẳn.
  • Nếu không có tấm phủ, trải áo khoác hay áo mưa sáng màu lên yên khi đỗ lâu ngoài nắng.
  • Đeo găng tay chống nắng khi chạy xe ban ngày, vừa che da tay vừa không phải lo tay lái nóng.
  • Để trong cốp một chiếc khăn nhỏ, dùng được cả lau yên lúc nóng lẫn lau yên lúc mưa.

Đừng để tấm phủ yên hay đồ dễ cháy sát ống xả khi đỗ. Ống xả vẫn nóng một lúc lâu sau khi tắt máy.

Nếu nơi làm việc có bãi gửi xe trong nhà hay tầng hầm, mùa nắng đáng để đi sớm vài phút giành chỗ ở đó. Một chỗ đỗ có mái giải quyết cùng lúc yên nóng, tay lái nóng, đồ trong cốp hỏng và cả chuyện mưa bất chợt buổi chiều.

Khi nào bị nóng không còn là chuyện nhỏ

Da đỏ, rát nhẹ sau khi ngồi phải yên nóng. Rửa hoặc chườm bằng nước mát sạch vài phút, để thoáng, không bôi kem đánh răng, mỡ hay các thứ theo lời mách. Đỏ rát nhẹ thường tự đỡ.

Da phồng rộp, bong tróc, đau nhiều. Đó là bỏng thật sự. Làm mát bằng nước sạch, không chọc vỡ bọng nước, che bằng gạc sạch và đi khám, nhất là khi vết bỏng ở trẻ nhỏ.

Chạm phải ống xả, vết bỏng có màu trắng hoặc rộng. Bỏng do ống xả thường sâu hơn bỏng do yên nóng. Làm mát bằng nước sạch rồi đưa đi khám, không tự xử lý ở nhà.

Trẻ bị bỏng ở mặt, tay, chân hoặc vùng kín. Bỏng ở những chỗ này, dù nhỏ, cũng nên cho trẻ đi khám để được hướng dẫn chăm sóc đúng.

Không dùng đá lạnh áp trực tiếp lên chỗ bỏng. Đá lạnh áp thẳng lên da vừa bị bỏng có thể làm tổn thương thêm. Nước mát sạch chảy nhẹ hoặc khăn sạch thấm nước mát là đủ trong lúc chờ đi khám.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao làm mát yên xe máy nhanh khi để ngoài nắng?

Dắt xe vào bóng râm, lau mặt yên bằng khăn ẩm vắt kỹ rồi lau khô, sau đó phủ áo khoác hay khăn lên chỗ ngồi. Khoảng hai ba phút là mặt yên đủ nguội để ngồi, gió khi chạy xe sẽ làm phần còn lại.

Có nên dội nước lên yên xe cho nhanh nguội không?

Không nên đổ trực tiếp vì nước chảy theo khe yên xuống cốp làm ướt đồ và gây mùi ẩm. Thấm khăn rồi lau thì vừa mát nhanh vừa không làm ướt bên trong. Không tạt nước lên động cơ hay ống xả.

Làm sao biết yên xe có quá nóng cho trẻ ngồi không?

Áp mu bàn tay lên chỗ trẻ sẽ ngồi. Nếu bạn không giữ được tay ở đó quá vài giây thì yên quá nóng cho da trẻ. Kiểm cả sàn để chân, ốp nhựa phía trước và chú ý vị trí ống xả.

Tấm phủ yên xe màu gì thì đỡ nóng?

Màu sáng như trắng, bạc, vàng nhạt phản lại phần lớn ánh nắng nên mặt yên bên dưới mát hơn. Màu tối hút nắng và nóng lên nhiều. Tấm có mặt phản quang là lựa chọn tốt khi phải đỗ lâu ngoài trời.

Ngồi phải yên xe nóng bị đỏ da thì làm gì?

Rửa hoặc chườm nước mát sạch vài phút, để thoáng, không bôi kem đánh răng hay mỡ. Đỏ rát nhẹ thường tự đỡ. Nếu da phồng rộp, đau nhiều hoặc là trẻ nhỏ, nên đi khám.

Chọn chỗ đỗ xe thế nào để yên không bị nóng?

Nghĩ tới hướng nắng vào lúc bạn quay lại lấy xe, không phải lúc gửi. Chỗ đang có bóng cây buổi sáng có thể phơi nắng gắt buổi trưa. Ưu tiên bãi có mái, hoặc phủ tấm che sáng màu lên yên.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138