Kính mờ trắng khi bước từ phòng máy lạnh ra ngoài thì chỉ cần cầm kính cách xa mặt chờ chừng một phút, mặt kính ấm lên là hơi nước tự tan, lau lúc này chỉ làm mờ lại. Kính đọng hơi vì khẩu trang thì bóp chặt thanh kim loại ở sống mũi và kéo khẩu trang cao lên dưới gọng kính. Kính dính hạt mưa thì tráng nước sạch trước, thấm khô sau, đừng chà khi mặt kính còn cát bụi.
Ba trường hợp này có ba nguyên nhân khác nhau nên cách gỡ cũng khác nhau. Bài này giải thích ngắn vì sao kính mờ, cách xử lý từng trường hợp bằng thứ có sẵn, mẹo chống mờ tạm bằng xà phòng, những cách lau làm xước tròng kính, và chuyện đeo kính đi xe máy dưới mưa.
Vì sao kính mờ: ba trường hợp, ba nguyên nhân
Trường hợp hay gặp nhất là bước từ phòng máy lạnh ra ngoài trời nóng ẩm. Tròng kính đã mát theo nhiệt độ phòng, gặp không khí ngoài trời nóng và chứa nhiều hơi nước, hơi nước ngưng tụ thành vô số hạt li ti trên mặt kính, giống như cốc nước đá đổ mồ hôi. Lớp hạt này tán xạ ánh sáng nên bạn thấy kính trắng đục.
Trường hợp thứ hai là đeo khẩu trang. Hơi thở ấm và ẩm thoát lên qua mép trên khẩu trang, chạm vào mặt trong của tròng kính vốn mát hơn, và cũng ngưng tụ thành hơi mờ. Mờ kiểu này lặp lại theo từng nhịp thở, nên chờ không ăn thua mà phải chặn đường hơi thở đi lên.
Trường hợp thứ ba là hạt mưa bám trên mặt ngoài. Đây không phải hơi ngưng tụ mà là nước bên ngoài, thường lẫn bụi bẩn từ không khí và từ xe cộ hắt lên. Phân biệt được ba trường hợp này giúp bạn không làm sai: chà mạnh khi kính chỉ mờ vì nhiệt độ, hoặc chờ đợi khi kính đang bị hơi thở làm mờ liên tục. Nhiều lúc cả ba xảy ra cùng một lúc, như khi bạn đeo khẩu trang bước từ siêu thị lạnh ra đường đang mưa, thì xử lý theo thứ tự: chờ kính ấm, chỉnh khẩu trang, rồi mới tráng nước lau hạt mưa.
Bước từ phòng máy lạnh ra mà kính mờ trắng
Tình huống này gặp mỗi ngày với người đi làm ở thành phố nóng ẩm. Cách gỡ nhanh nhất là để kính tự ấm lên:
- Dừng lại ở cửa, đừng bước tiếp khi không nhìn thấy gì, nhất là chỗ có bậc thềm.
- Tháo kính ra, cầm cách xa mặt. Hơi thở và hơi ấm từ mặt làm kính mờ lâu hơn.
- Chờ chừng nửa phút tới một phút. Khi mặt kính ấm lên gần bằng nhiệt độ ngoài trời, hơi nước tự bay đi, kính trong trở lại mà không cần lau.
- Nếu vội, có thể lấy tay xoa nhẹ hai tròng kính bằng các đầu ngón tay sạch, hơi ấm của tay làm kính ấm nhanh hơn. Không chà bằng vạt áo.
- Lần sau, trước khi ra khỏi phòng lạnh vài phút, cầm kính trong tay hoặc để trong túi áo cho kính ấm dần.
Lau kính lúc nó còn lạnh là vô ích: lau xong, mặt kính vẫn lạnh nên hơi nước lại đọng lên ngay, và mỗi lần lau là thêm một lần cọ xát lên lớp phủ của tròng.
Đeo khẩu trang mà kính cứ mờ theo nhịp thở
Bóp chặt thanh kim loại ở sống mũi. Đa số khẩu trang y tế có một thanh kim loại mỏng ở mép trên. Bóp nó ôm sát theo sống mũi và hai bên má chặn phần lớn hơi thở thoát lên.
Kéo khẩu trang lên cao và để gọng kính đè lên mép. Đặt kính đè lên mép trên khẩu trang, gọng kính giúp ép mép vải sát da. Kính hơi cao hơn một chút cũng không sao.
Gấp một tờ khăn giấy lót mép trên. Gấp một tờ khăn giấy thành dải dài, đặt dọc mép trên bên trong khẩu trang. Giấy hút bớt hơi ẩm và chặn khe hở. Thay tờ khác khi giấy ẩm.
Thở ra bằng miệng hướng xuống. Khi đứng chờ, chủ động thở ra nhẹ bằng miệng, hướng hơi xuống dưới. Không giải quyết triệt để nhưng giúp đỡ mờ trong lúc chờ.
Chọn khẩu trang vừa mặt. Khẩu trang vải rộng, mép trên phồng là loại làm kính mờ nhiều nhất. Nếu hay đeo kính, chọn loại có thanh nẹp mũi và vừa khít khuôn mặt.
Hạt mưa trên kính: lau cách nào, tránh cách nào
Mặt kính dính mưa thường có cả bụi và hạt cát nhỏ. Lau sai là cách nhanh nhất để làm xước tròng kính:
| Cách lau | Có nên không | Vì sao |
|---|---|---|
| Tráng nước sạch rồi thấm bằng khăn giấy mềm | Nên | Nước cuốn bụi cát đi trước, thấm nhẹ không cọ xát |
| Khăn lau kính chuyên dụng sợi mịn, khô và sạch | Nên, sau khi đã tráng bụi | Sợi mịn ít làm xước, hút nước tốt |
| Vạt áo cotton | Chỉ khi áo sạch và đã tráng bụi | Vải áo giữ bụi, chà lên kính có cát là xước |
| Giấy ăn thô, giấy vệ sinh loại rẻ | Tránh nếu có lựa chọn khác | Sợi giấy thô để lại xơ và có thể làm mờ lớp phủ |
| Thổi hơi rồi lau | Không giải quyết hạt mưa | Chỉ thêm hơi ẩm, kính vẫn còn bụi |
| Lau bằng khăn ướt có cồn mạnh | Hỏi tiệm kính trước | Một số lớp phủ tròng không hợp với dung dịch mạnh |
Nếu đang ở ngoài và không có nước sạch, ít nhất hãy thổi hoặc lắc cho rơi hạt nước lớn, rồi chỉ thấm nhẹ, không miết qua lại. Về tới nơi rửa lại bằng nước sạch và chút xà phòng loãng.
Chống mờ tạm bằng xà phòng khi đang ở ngoài
Mẹo này dựa trên cơ chế có thật: một lớp xà phòng rất mỏng làm hơi nước trải thành màng mỏng trong suốt thay vì đọng thành hạt li ti gây mờ. Cách làm trong nhà vệ sinh:
- Rửa tay sạch, lấy một chút xà phòng rửa tay dạng lỏng hoặc nước rửa chén loại thường, không dùng loại có hạt hay kem dưỡng.
- Thoa một lớp thật mỏng lên cả hai mặt tròng kính bằng đầu ngón tay.
- Tráng nhẹ dưới vòi nước cho hết bọt, không cần rửa kỹ.
- Để kính khô tự nhiên vài phút hoặc thấm nhẹ bằng khăn giấy mềm, đừng lau mạnh làm mất lớp màng.
- Lớp chống mờ tạm này giữ được vài giờ, mất dần khi bạn lau kính.
Nếu tròng kính có lớp phủ đặc biệt, hỏi tiệm kính trước khi dùng mẹo này thường xuyên. Dùng một lần khi đang ở ngoài thì xà phòng loãng là thứ nhẹ nhàng nhất bạn có.
Những thứ hay được truyền tai nhưng không nên dùng: kem đánh răng có hạt mài làm xước tròng, nước bọt chỉ có tác dụng vài giây và để lại vệt, cồn hay nước rửa kính ô tô có thể làm hỏng lớp phủ chống lóa của tròng kính mắt.
Ví dụ: chị Mai đeo kính cận đi xe máy dưới mưa phùn ở Huế
Chị Mai cận khá nặng, không đeo kính thì nhìn mờ cả đường. Chiều mưa phùn ở Huế, chị đi xe máy về, khẩu trang đeo dưới kính mũ bảo hiểm. Chỉ vài phút, mặt kính trong mờ hơi thở, mặt ngoài lấm tấm hạt mưa, kính mũ bảo hiểm thì đọng nước.
Chị tấp vào hiên một cửa hàng, bóp lại thanh nẹp mũi của khẩu trang cho ôm sát, gấp một tờ khăn giấy lót mép trên. Kính cận dính mưa lẫn bụi, chị dùng nước trong chai rửa qua rồi thấm bằng khăn lau kính luôn để trong hộp. Kính mũ bảo hiểm thì chị đẩy hé lên một chút cho có gió lùa, hơi nước bên trong tan dần.
Đoạn đường còn lại chị đi chậm, đi sau một xe khác giữ khoảng cách. Về nhà chị nhận ra lớp khẩu trang rộng là thủ phạm chính, hôm sau đổi sang loại có thanh nẹp mũi và vừa mặt hơn.
Chị cũng bỏ thói quen cũ là lấy vạt áo mưa chùi kính mỗi khi mờ. Vạt áo mưa ướt lấm bụi đường, chùi vài lần là trên tròng kính đã có những vệt xước mảnh, mà vệt xước thì không lau đi được nữa.
Đeo kính đi xe máy trời mưa: khi nào phải dừng
Nhìn không rõ vạch đường và xe phía trước. Đây là lúc dừng hẳn, không phải lúc lau kính bằng một tay trong khi tay kia giữ lái. Tấp vào lề an toàn rồi mới xử lý.
Kính mũ bảo hiểm mờ hơi bên trong. Đẩy kính mũ hé lên một chút để gió lùa vào. Không đi với kính mũ mờ đục đóng kín.
Đèn xe ngược chiều lóe thành vệt dài. Hạt nước trên kính làm ánh đèn tán thành vệt chói, nhất là lúc chạng vạng. Dừng lau kính, đi chậm và giữ sát phía phải hơn.
Kính không lau được vì xước quá nhiều. Kính xước nhiều gặp mưa và đèn đêm sẽ chói hơn hẳn. Nếu hay đi đêm, đó là lúc nên thay tròng, không phải lau thêm.
Bạn đang chở người phía sau hoặc chở trẻ. Đừng nhờ người ngồi sau với tay lên lau kính giúp khi xe đang chạy. Dừng hẳn, lau xong, kiểm tra lại cả kính của trẻ nếu trẻ cũng đeo kính, rồi mới đi tiếp.
Lần sau phòng thế nào
Người đeo kính hay đi ngoài đường mùa mưa có thể chuẩn bị vài thứ nhẹ:
- Một chiếc khăn lau kính sợi mịn sạch trong hộp kính, giặt định kỳ để không giữ bụi.
- Một chai nước nhỏ để tráng kính khi dính mưa bụi.
- Khẩu trang có thanh nẹp mũi, vừa mặt.
- Một chiếc mũ lưỡi trai hoặc mũ trùm áo khoác, vành mũ chặn phần lớn hạt mưa rơi thẳng vào kính khi đi bộ.
- Trước khi ra khỏi phòng lạnh vào ngày nóng ẩm, cầm kính trong tay một hai phút cho ấm dần.
Câu tự hỏi khi kính mờ: mờ vì nhiệt độ, vì hơi thở hay vì nước bên ngoài? Trả lời đúng là biết nên chờ, nên chỉnh khẩu trang hay nên tráng nước.
Tự kiểm tròng kính mỗi tháng: soi kính dưới ánh đèn sáng, nghiêng qua lại. Nếu thấy nhiều vệt xước mảnh hoặc lớp phủ bong từng mảng, kính sẽ mờ và chói nhiều hơn khi gặp mưa, đó là lúc mang ra tiệm kính hỏi.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao kính bị mờ khi ra khỏi phòng máy lạnh?
Vì tròng kính còn mát theo nhiệt độ phòng, gặp không khí bên ngoài nóng ẩm thì hơi nước ngưng tụ thành hạt li ti trên mặt kính. Cầm kính cách xa mặt chừng một phút cho ấm lên là hơi nước tự tan.
Đeo khẩu trang bị mờ kính thì làm sao?
Bóp chặt thanh kim loại ở sống mũi cho khẩu trang ôm sát, kéo khẩu trang cao lên để gọng kính đè lên mép trên, hoặc lót một dải khăn giấy gấp dọc mép trên bên trong để chặn hơi thở đi lên.
Lau kính bằng vạt áo có sao không?
Vạt áo có thể giữ bụi và hạt cát nhỏ, chà lên tròng kính dễ làm xước, nhất là khi kính đang dính mưa bẩn. Nếu bắt buộc dùng, tráng kính bằng nước sạch trước và chỉ thấm nhẹ, không miết mạnh.
Dùng xà phòng chống mờ kính có tác dụng không?
Có tác dụng tạm. Lớp xà phòng rất mỏng làm hơi nước trải thành màng trong suốt thay vì đọng thành hạt gây mờ. Thoa mỏng, tráng nhẹ, để khô tự nhiên, giữ được vài giờ. Kính có lớp phủ đặc biệt thì hỏi tiệm kính trước.
Đeo kính cận đi xe máy trời mưa nên làm gì?
Hạ kính mũ bảo hiểm, đội mũ có vành dưới mũ bảo hiểm nếu vừa, đi chậm và giữ khoảng cách. Khi kính mờ tới mức không nhìn rõ vạch đường, tấp vào lề an toàn để lau, không lau bằng một tay khi đang chạy.
Kính mũ bảo hiểm bị mờ hơi bên trong thì xử lý thế nào?
Đẩy kính mũ hé lên một chút để gió lùa vào làm tan hơi nước, và chỉnh khẩu trang ôm sát để hơi thở không đi lên. Không đi xe với kính mũ đóng kín khi nó đã mờ đục.