Mất chìa khoá xe máy khi đang ở ngoài thì trước hết lần lại đúng các chỗ bạn vừa đi qua theo thứ tự ngược, kể cả kiểm ổ khoá xe xem chìa có còn cắm ở đó không; nếu không thấy, gọi người nhà mang chìa dự phòng tới hoặc để xe lại ở chỗ có người trông rồi tính tiếp. Đừng tự cạy ổ khoá hay chập dây để nổ máy: vừa hỏng xe, vừa dễ bị hiểu nhầm là đang lấy trộm xe.
Điều làm chuyện mất chìa khoá trở nên rối là cảm giác phải giải quyết ngay. Thật ra chiếc xe đã khoá cổ thì nằm đó an toàn hơn bạn nghĩ, nhất là trong bãi có người trông. Bạn có thời gian để tìm cho kỹ, gọi người mang chìa dự phòng, hoặc nhờ thợ làm chìa nếu thật sự cần. Bài này đi theo thứ tự đó, kèm trường hợp riêng của xe dùng khoá thông minh.
Chỗ đầu tiên phải nhìn: chính chiếc xe
Ổ khoá trên xe. Lý do phổ biến nhất của “mất chìa” là chìa vẫn cắm ở ổ khoá từ lúc dựng xe. Nhìn kỹ cả ổ khoá yên và ổ khoá cốp nếu xe có ổ riêng. Nếu chìa còn đó, xem ngay đồ trong cốp còn đủ không.
Rổ xe, cốp xe, khe dưới yên. Lúc dừng mua đồ, nhiều người rút chìa ra rồi thả vào rổ xe cho nhanh, hoặc để trong cốp khi lấy áo mưa. Mở cốp bằng ổ cơ thì cần chìa, nhưng rổ xe và khe giữa yên với thân xe thì nhìn được.
Mặt đất quanh chỗ dựng xe. Chìa khoá thường rơi lúc bạn rút găng tay, lấy điện thoại hay cởi áo khoác ngay cạnh xe. Cúi xuống nhìn gầm xe, quanh bánh sau và dưới chân chống, kể cả rãnh nước gần đó.
Người trông xe. Hỏi ngay người trông xe xem có ai nhặt được chìa đưa lại không. Bãi xe đông thường có một hộp riêng để chìa khách đánh rơi, vì chuyện này xảy ra hằng ngày.
Túi của chính mình, lần nữa. Nghe thừa nhưng không thừa: lúc hoảng, người ta sờ túi rất qua loa. Lộn hẳn túi quần, túi áo khoác ra ngoài, mở từng ngăn nhỏ của ba lô, kể cả ngăn đựng chai nước. Chìa khoá nhỏ hay kẹt dưới đáy ngăn có khoá kéo.
Lần lại đường đi theo thứ tự ngược
Nếu quanh xe không có, chìa đang ở một trong những chỗ bạn vừa ghé. Đi ngược lại từ chỗ cuối cùng và làm như sau:
- Viết nhanh ra điện thoại danh sách các chỗ đã ghé kể từ lúc dựng xe: quầy thu ngân, nhà vệ sinh, bàn ngồi, hàng ghế chờ, gian hàng đã thử đồ.
- Bắt đầu từ chỗ cuối cùng vì đó là nơi trí nhớ còn rõ nhất, rồi lần ngược về chỗ dựng xe.
- Ở mỗi chỗ, hỏi người làm việc ở đó trước khi tự tìm: thu ngân, bảo vệ, người dọn dẹp. Họ thường cất ngay đồ khách bỏ lại.
- Nhìn những chỗ bạn đã đặt tay xuống: mặt quầy cạnh máy tính tiền, ghế ngồi chờ, bồn rửa tay, giá treo đồ trong phòng thử.
- Lục lại chính túi của mình lần cuối, lộn hẳn túi quần, túi áo khoác, ngăn nhỏ trong ba lô ra ngoài thay vì chỉ sờ bên ngoài.
- Để lại cách liên lạc ở quầy thu ngân hoặc quầy dịch vụ khách hàng, mô tả móc khoá cho cụ thể.
Móc khoá có đặc điểm riêng giúp người khác nhận ra rất nhanh. “Chìa xe máy kèm chìa nhà màu vàng và một móc hình con cá màu xanh” dễ nhận hơn nhiều so với “một chùm chìa khoá”. Nếu chùm chìa có cả chìa nhà, đừng nói địa chỉ nhà kèm theo khi mô tả với người lạ.
Không tìm thấy: chọn phương án theo hoàn cảnh
Khi đã lần hết đường đi mà vẫn không thấy, cách xử lý tiếp theo phụ thuộc vào việc bạn còn chìa dự phòng hay không và xe đang ở đâu:
| Hoàn cảnh | Cách nên làm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Có chìa dự phòng ở nhà, nhà không quá xa | Gọi người nhà mang tới, hoặc đi xe về lấy rồi quay lại | Nhờ người trông xe để ý xe trong lúc chờ |
| Có chìa dự phòng nhưng nhà ở xa | Để xe lại bãi có người trông, hôm sau mang chìa tới lấy | Báo người trông xe, hỏi bãi có cho gửi qua đêm không |
| Không có chìa dự phòng | Gọi thợ làm chìa tới tận nơi, mang theo đăng ký xe và giấy tờ tuỳ thân | Thợ đàng hoàng sẽ hỏi giấy tờ trước khi làm, đó là dấu hiệu tốt |
| Xe dựng ở lề đường, không có người trông | Kiểm xe đã khoá cổ chưa, nhờ cửa hàng gần đó để ý giúp, gọi người nhà mang chìa tới càng sớm càng tốt | Hạn chế để xe qua đêm ngoài đường |
| Chùm chìa có cả chìa nhà và đồ có địa chỉ | Ngoài chuyện xe, tính tới việc thay ruột khoá nhà | Việc này gọi thợ, đừng chần chừ nhiều ngày |
Với xe khoá cổ thì không dắt được xa, vì bánh trước bị khoá lệch một bên. Đừng cố đẩy xe đi bằng cách nhấc bánh trước, dễ làm gãy ổ khoá hoặc ngã xe. Để xe ở yên chỗ, nhờ người trông, rồi xử lý chìa.
Xe dùng khoá thông minh: mất thẻ điều khiển thì sao
Với xe dùng khoá thông minh, thứ bạn mất là thẻ hoặc chiếc điều khiển nhỏ. Không có nó, xe không mở nguồn được. Một số dòng xe có cách mở khẩn cấp bằng mã số in trên thẻ nhỏ đi kèm khi mua xe; cách nhập khác nhau theo dòng xe và được ghi trong sổ hướng dẫn sử dụng. Nếu xe của bạn có tính năng này thì tấm thẻ mã số chính là chìa dự phòng.
Chỗ hay sai là cất tấm thẻ mã số ngay trong cốp xe, hoặc chụp ảnh rồi để lẫn trong hàng nghìn tấm ảnh khác. Cất trong cốp thì khi cần lại không mở được cốp. Nên cất tấm thẻ ở nhà cùng giấy tờ quan trọng, và nếu chụp ảnh thì lưu vào một thư mục riêng có tên dễ tìm, có khoá.
Nếu không có mã khẩn cấp hoặc không biết cách nhập, đừng tự mò bấm nhiều lần. Gọi người nhà mang điều khiển dự phòng tới, hoặc liên hệ đại lý uỷ quyền của hãng để làm lại điều khiển, việc này cần giấy đăng ký xe và giấy tờ tuỳ thân. Trong lúc chờ, xe vẫn khoá an toàn ở chỗ cũ.
Một lưu ý nhỏ: nhiều khi điều khiển không mất mà hết pin. Nếu bạn vẫn cầm điều khiển trong tay mà xe không nhận, hãy thử theo cách khẩn cấp trong sổ hướng dẫn trước khi kết luận là hỏng.
Những việc không nên làm, dù đang rất vội
Mất chìa khoá dễ khiến người ta làm liều. Danh sách dưới đây là những việc vừa không giải quyết được gì vừa có thể gây thêm rắc rối:
- Tự cạy ổ khoá, chập dây điện để nổ máy. Hỏng ổ khoá và hệ thống điện, sửa lại tốn hơn làm chìa mới nhiều lần, chưa kể người xung quanh có thể nghĩ bạn đang lấy trộm xe.
- Nhờ người lạ “có nghề” mở giúp ngay tại chỗ mà không hỏi giấy tờ. Người sẵn sàng mở xe cho bạn mà không hỏi giấy tờ thì cũng sẵn sàng mở xe cho người khác.
- Để xe ngoài đường qua đêm mà chỉ khoá cổ. Nếu không thể mang xe đi, gửi vào bãi có người trông gần nhất.
- Đăng ảnh chùm chìa kèm biển số xe lên mạng để tìm. Người nhặt được chìa có thêm thông tin để tìm ra xe.
- Nổ máy bằng chìa “na ná” của người khác. Ổ khoá có thể nhận nhầm chìa cùng loại nhưng sẽ mòn rất nhanh, và chuyện dùng chìa xe người khác rất dễ thành hiểu lầm.
Một phép thử đơn giản khi đang muốn làm liều: “Nếu người trông xe nhìn thấy mình đang làm thế này, họ sẽ nghĩ gì?”. Nếu câu trả lời là họ sẽ chạy tới hỏi, thì đó là việc không nên làm.
Một ví dụ: chìa khoá ở chợ sáng
Anh Bình ở Lâm Đồng ghé chợ mua rau trước giờ làm. Ra tới xe thì không thấy chìa. Anh kiểm ổ khoá, rổ xe, gầm xe, không có. Thay vì đi vòng quanh chợ một cách vô định, anh đứng lại nghĩ thứ tự các chỗ đã ghé: sạp trái cây, sạp rau, quầy thịt, rồi dừng lâu nhất ở sạp rau vì phải chờ cân.
Anh quay lại sạp rau trước, hỏi chị bán hàng. Chị chỉ vào một chiếc rổ nhỏ dưới quầy: lúc anh rút ví trả tiền, chùm chìa rơi xuống đống lá rau, chị nhặt được khi dọn và cất vào đó chờ có người quay lại. Toàn bộ chuyện mất chưa tới mười phút.
Điều anh làm đúng là hỏi người làm việc ở đó trước khi tự tìm, và bắt đầu từ chỗ dừng lâu nhất. Chỗ bạn rút ví, mở túi, đặt đồ xuống là chỗ chìa khoá dễ rơi nhất, vì tay đang bận với một thứ khác.
Lần sau: để chìa khoá khó mất hơn
Không có cách nào khiến bạn không bao giờ mất chìa, nhưng có những thói quen làm việc tìm lại dễ hơn nhiều:
- Dùng móc khoá to, sáng màu, có tiếng kêu khi rơi. Chùm chìa nhỏ màu bạc rơi trên nền xi măng thì gần như vô hình.
- Gắn chìa xe vào một móc có dây đeo hoặc kẹp được vào túi quần, quai ba lô.
- Tập thói quen rút chìa khỏi ổ ngay khi tắt máy và cho vào một túi cố định. Lúc nào cần cũng chỉ tìm ở đúng một chỗ.
- Tách chìa nhà khỏi chìa xe nếu bạn hay gửi xe ở bãi phải đưa chìa, để chìa nhà không đi qua tay người lạ.
- Kiểm xem chìa dự phòng hoặc thẻ mã số của xe đang nằm ở đâu, và người nhà có biết chỗ đó không.
Tự kiểm ngay hôm nay: bạn có trả lời được câu “chìa dự phòng xe máy đang ở đâu” trong năm giây không? Nếu không, đó là việc nên làm trước khi cần đến nó.
Câu hỏi thường gặp
Mất chìa khoá xe máy giữa đường thì nên làm gì đầu tiên?
Kiểm chính chiếc xe trước: ổ khoá, rổ xe, khe dưới yên, mặt đất quanh chỗ dựng. Rồi hỏi người trông xe và lần lại các chỗ vừa ghé theo thứ tự ngược, bắt đầu từ chỗ cuối cùng.
Không có chìa dự phòng thì làm sao lấy xe về?
Gọi thợ làm chìa tới tận nơi và mang theo giấy đăng ký xe cùng giấy tờ tuỳ thân. Nếu chưa gọi được thợ, gửi xe vào bãi có người trông gần nhất, hôm sau xử lý tiếp.
Mất thẻ điều khiển xe khoá thông minh thì có mở xe được không?
Một số dòng xe có cách mở khẩn cấp bằng mã số in trên thẻ đi kèm khi mua xe, cách nhập ghi trong sổ hướng dẫn. Nếu không có mã này, cần điều khiển dự phòng hoặc làm lại ở đại lý uỷ quyền.
Có nên nhờ người ngoài đường mở khoá xe giúp không?
Không nên nhờ người không hỏi giấy tờ. Thợ làm chìa đàng hoàng sẽ đề nghị bạn chứng minh xe là của mình trước khi làm. Tự cạy khoá hay chập dây vừa hỏng xe vừa dễ bị hiểu lầm.
Mất chùm chìa có cả chìa nhà thì có cần thay khoá nhà không?
Nên cân nhắc, nhất là khi chùm chìa có kèm thứ ghi địa chỉ hoặc bạn mất ở gần nhà. Thay ruột khoá là việc của thợ và thường nhanh, an tâm hơn nhiều so với lo lắng nhiều ngày.
Làm sao để không làm rơi chìa khoá xe máy nữa?
Dùng móc khoá to, sáng màu, có tiếng kêu, rút chìa ngay khi tắt máy và cho vào một túi cố định. Biết rõ chìa dự phòng đang ở đâu để khi mất không phải cuống lên.