Khi bị lạnh trong phòng điều hoà, cách ấm lại nhanh nhất là tránh luồng gió thổi thẳng, giữ ấm cổ, cổ tay và bàn chân bằng khăn hoặc áo khoác, uống nước ấm từng ngụm và đứng dậy cử động vài phút. Nếu được, đổi chỗ ngồi hoặc lịch sự đề nghị chỉnh nhiệt độ lên một hai độ; đó là cách gỡ tận gốc.
Cảm giác lạnh trong phòng máy lạnh thường không chỉ do nhiệt độ thấp, mà do luồng gió lạnh thổi liên tục lên một phần cơ thể và do ngồi bất động nhiều giờ. Biết vậy thì có rất nhiều cách xử lý bằng thứ sẵn trong túi, không cần đợi ai tắt máy.
Vì sao cùng một phòng mà người run cầm cập, người vẫn thấy nóng
Thảo làm giao dịch viên ngân hàng ở Hà Nội. Chỗ ngồi của em nằm ngay dưới cửa gió điều hoà âm trần. Mười giờ sáng, hai bàn tay em lạnh buốt, gõ phím chậm hẳn, mũi bắt đầu sụt sịt, trong khi anh đồng nghiệp ngồi cách ba bàn vẫn kêu nóng, xin hạ thêm một độ.
Có mấy lý do khiến cảm nhận nóng lạnh trong cùng một phòng khác nhau đến vậy. Thứ nhất là vị trí: người ngồi dưới cửa gió nhận luồng khí lạnh nhất và liên tục, gió thổi trên da làm mất nhiệt nhanh hơn nhiều so với không khí đứng yên cùng nhiệt độ. Thứ hai là mức vận động: người hay đi lại, gọi điện, đứng lên ngồi xuống sinh nhiệt nhiều hơn người ngồi im gõ máy. Thứ ba là trang phục và vóc người: áo mỏng, người gầy, ăn sáng ít thường thấy lạnh sớm hơn.
Vì thế, việc Thảo thấy lạnh không phải do em "yếu", và cũng không cần ai tắt điều hoà. Phần lớn có thể gỡ bằng cách tránh gió, giữ ấm đúng chỗ và cử động.
Ấm lại trong mười phút, ngay tại chỗ ngồi
Làm theo thứ tự, từ việc không tốn gì tới việc cần chút đồ:
- Tránh luồng gió. Nhìn lên trần xem cửa gió ở đâu. Xoay ghế, lùi bàn, hoặc xin ngồi tạm ở chỗ khác nếu có bàn trống. Chỉ cần ra khỏi đường gió thổi thẳng, cảm giác lạnh giảm rõ rệt.
- Che cổ và vai. Quàng khăn, kéo cổ áo khoác lên. Vùng cổ, gáy là nơi bị gió thổi nhiều mà ta hay để trần.
- Giữ ấm cổ tay và bàn chân. Kéo tay áo khoác xuống che cổ tay, đi tất nếu đang mang dép. Không có tất thì đặt chân lên một chiếc túi, thùng giấy thay vì để trực tiếp trên sàn đá lạnh.
- Uống nước ấm. Rót một ly nước ấm hoặc trà ấm, ôm ly bằng hai tay rồi uống từng ngụm. Vừa làm ấm tay, vừa ấm người.
- Cử động. Đứng dậy đi lấy nước, đi cầu thang một tầng, xoay vai, nắm mở bàn tay nhiều lần. Cơ bắp hoạt động là nguồn sinh nhiệt sẵn có.
Thảo làm cả năm bước: mượn ghế ở bàn trống lệch khỏi cửa gió, quàng chiếc khăn mỏng luôn để trong ngăn kéo, ôm ly trà ấm. Mười lăm phút sau tay em ấm lại, gõ phím bình thường.
Lạnh ở từng nơi: gỡ cho đúng chỗ
Mỗi chỗ có điều hoà có cái khó riêng:
| Nơi | Cái khó | Gỡ thế nào |
|---|---|---|
| Văn phòng mở | Không tự chỉnh được nhiệt, ngồi cố định | Đổi hướng ghế khỏi cửa gió, để sẵn áo khoác và khăn ở chỗ làm |
| Rạp chiếu phim, hội trường | Lạnh kéo dài hai ba tiếng, không đi lại được | Mang áo khoác dài tay và khăn, chọn ghế xa cửa gió nếu biết |
| Xe khách giường nằm đêm | Gió thổi thẳng từ khe trên đầu, chăn mỏng | Xoay hoặc đóng khe gió trên giường, đi tất, mặc áo dài tay, che cổ |
| Trung tâm thương mại | Từ ngoài nắng nóng vào lạnh đột ngột | Lau khô mồ hôi trước khi vào, khoác thêm áo mỏng |
| Phòng họp nhỏ | Ngồi im lâu, máy lạnh mạnh cho cả phòng | Mang theo áo khoác vào họp, ngồi xa máy |
Điểm chung của mọi dòng trong bảng: chuẩn bị một lớp áo mỏng dài tay và một chiếc khăn quàng mỏng. Hai món này gấp nhỏ vừa túi xách, đỡ cho bạn gần như mọi tình huống lạnh trong nhà.
Với rạp phim và xe đêm, nơi bạn ngồi yên hàng giờ và không xin chỉnh nhiệt được, chuẩn bị từ trước là cách duy nhất: biết mình hay lạnh thì đừng mặc áo cộc tay đi xem suất chiếu muộn hay lên xe đêm.
Nói khéo để xin chỉnh nhiệt độ mà không mất lòng ai
Ở chỗ làm chung, nhiệt độ là chuyện của cả phòng. Vài câu mẫu giúp bạn nêu ý kiến nhẹ nhàng:
- "Anh chị ơi, chỗ em ngồi ngay dưới cửa gió nên lạnh quá, mình nâng lên một độ được không ạ? Ai thấy nóng thì em đổi chỗ với cũng được."
- "Mình xoay cánh gió sang phía tường một chút được không anh? Gió đang thổi thẳng xuống bàn em."
- "Chị ơi, bàn trống ở góc kia em ngồi tạm buổi sáng được không ạ? Chỗ em lạnh quá, tay gõ không nổi."
- Với người phụ trách văn phòng: "Mấy bạn ngồi dãy này đều bị gió thổi thẳng, anh xem có thể chỉnh hướng cửa gió hay lắp tấm chắn gió không ạ?"
Nói cụ thể vị trí và lý do, đưa ra lựa chọn cho người khác, thay vì chỉ than "lạnh quá". Người nóng và người lạnh trong cùng phòng đều có lý, nên tìm cách chia chỗ ngồi hoặc hướng gió thường dễ được đồng ý hơn là đòi tắt hẳn máy lạnh.
Nếu đề nghị không được chấp nhận, đừng ấm ức; quay lại các mẹo giữ ấm bằng áo, khăn và cử động, rồi đề xuất lại vào lúc phù hợp.
Những chỗ hay sai khi bị lạnh
Ôm chặt tay, ngồi co ro không nhúc nhích. Co người giữ nhiệt được một chút, nhưng ngồi bất động lâu thì cơ thể sinh nhiệt ít đi. Cử động vài phút mỗi nửa giờ ấm hơn ngồi co.
Xoa tay vào nhau thật mạnh rồi lại ngồi im. Xoa tay ấm được vài chục giây. Muốn ấm lâu, phải kết hợp với tránh gió, che cổ tay và đứng dậy đi lại.
Uống liên tục cà phê nóng cho ấm. Ly nóng làm ấm tay lúc cầm, nhưng uống nhiều cà phê dễ khiến bạn đi tiểu nhiều, bồn chồn. Nước ấm hoặc trà nhạt hợp hơn.
Ngồi ngay vào phòng lạnh khi áo còn ướt mồ hôi. Áo ướt gặp gió lạnh làm mất nhiệt rất nhanh. Lau khô người, thay áo lót nếu có trước khi vào.
Dùng máy sưởi mini cắm điện dưới gầm bàn mà không hỏi. Ở văn phòng, thiết bị sưởi có thể không được phép vì an toàn điện, cháy nổ. Hỏi người phụ trách trước.
Cố chịu lạnh suốt ngày vì ngại nói. Lạnh kéo dài làm bạn mất tập trung, cứng vai cổ và khó chịu cả ngày. Nói khéo một câu thường được đồng nghiệp thông cảm.
Ra vào giữa nắng nóng và phòng lạnh nhiều lần trong ngày
Nhiều người không bị lạnh vì ngồi lâu mà vì phải ra vào liên tục: nhân viên kinh doanh đi gặp khách, người giao hàng ghé các toà nhà, sinh viên chạy giữa giảng đường máy lạnh và sân trường nắng. Mỗi lần từ ngoài ba mươi mấy độ bước vào phòng hai mươi mấy độ, người còn ướt mồ hôi, cảm giác lạnh ập tới rất nhanh, có người hắt hơi liên tục.
Cách gỡ là làm cho bước chuyển êm hơn. Trước khi bước vào, đứng ở sảnh hoặc chỗ bóng mát một hai phút cho bớt nóng, lau khô mồ hôi ở cổ, mặt, cánh tay. Vào phòng rồi thì khoác áo mỏng ngay, đừng chờ tới lúc run mới khoác. Khi ra lại ngoài nắng, cởi áo khoác ra, đi chậm vài phút trước khi chạy xe.
Nếu một ngày bạn phải ra vào nhiều lần, giữ một chiếc áo khoác mỏng riêng cho trong nhà, cất trong túi, khác với áo chống nắng dày mặc khi chạy xe. Áo chống nắng đã thấm mồ hôi mà khoác vào phòng lạnh thì càng thấy lạnh hơn.
Lạnh vì phòng, hay vì cơ thể đang đói, thiếu ngủ, chớm ốm?
Có những lúc cả phòng thấy dễ chịu mà bạn vẫn run. Trước khi đổ lỗi hết cho điều hoà, hỏi lại: sáng nay mình đã ăn sáng chưa? Đêm qua ngủ đủ không? Mình có đang hơi sốt, đau họng, mỏi người không? Đói, thiếu ngủ và chớm ốm đều khiến người ta thấy lạnh sớm hơn hẳn.
Một câu hỏi khác: dạo gần đây mình có lạnh nhiều hơn trước không, kể cả ở nơi không có máy lạnh? Nếu bạn thấy mình hay lạnh hơn người khác trong nhiều tuần, kèm mệt mỏi, tăng hay sụt cân, da khô, rụng tóc, đó là điều nên kể với bác sĩ khi đi khám, không phải chuyện chỉnh điều hoà.
Tự kiểm nhanh: sờ trán bằng mu bàn tay, so với một người bên cạnh. Nếu trán bạn nóng hơn rõ trong khi tay chân lạnh và người run, có thể bạn đang sốt. Lúc đó nên nghỉ ngơi, theo dõi nhiệt độ, chứ không chỉ quàng thêm khăn và làm tiếp.
Khi nào lạnh tay chân là dấu hiệu nên đi khám
Lạnh trong phòng máy lạnh thường hết ngay khi ra ngoài hoặc mặc ấm. Nên đi khám nếu:
- Ngón tay, ngón chân chuyển trắng bệch rồi tím tái từng đợt khi gặp lạnh, kèm tê, đau, rồi đỏ lên khi ấm lại.
- Run lạnh kèm sốt, đau đầu, đau người.
- Hay lạnh hơn người khác kéo dài nhiều tuần, kèm mệt, thay đổi cân nặng không rõ lý do.
- Một bàn tay hoặc bàn chân lạnh, nhợt hẳn so với bên kia, kèm đau hoặc tê.
- Có vết loét nhỏ ở đầu ngón tay, ngón chân lâu lành.
Nếu lạnh run đi kèm khó thở, đau ngực, lú lẫn, môi tím tái thì gọi 115 ngay. Với các trường hợp khác, đi khám để bác sĩ tìm nguyên nhân và hướng dẫn, đừng tự dùng thuốc.
Trước khi đi khám, để ý vài ngày xem tay chân đổi màu lúc nào, kéo dài bao lâu, ấm lại thì ra sao; chụp ảnh lúc ngón tay đổi màu nếu được. Những thông tin này giúp bác sĩ rất nhiều vì lúc ngồi trong phòng khám, tay bạn có thể đã bình thường.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ngồi điều hoà mình thấy lạnh hơn người khác?
Vì vị trí ngồi, luồng gió, mức vận động và trang phục khác nhau. Người ngồi dưới cửa gió, ngồi im lâu, mặc áo mỏng hoặc chưa ăn sáng thường thấy lạnh sớm hơn hẳn người ngồi xa cửa gió.
Giữ ấm chỗ nào trên người để đỡ lạnh nhanh nhất?
Cổ, gáy, cổ tay và bàn chân là những chỗ hay bị gió thổi mà ta để trần. Quàng khăn, kéo tay áo khoác xuống, đi tất là cách đơn giản mà hiệu quả nhất.
Đi xe giường nằm ban đêm bị lạnh thì làm sao?
Xoay hoặc đóng khe gió trên đầu giường, mặc áo dài tay, đi tất, quàng khăn che cổ và đắp chăn kín vai. Nếu vẫn lạnh, nhờ phụ xe chỉnh nhiệt độ hoặc mượn thêm chăn.
Có nên xin công ty tắt điều hoà khi mình bị lạnh không?
Thường không cần đến mức đó. Đề nghị nâng một hai độ, đổi hướng cánh gió hoặc đổi chỗ ngồi dễ được đồng ý hơn, vì trong cùng phòng có người nóng, người lạnh.
Uống gì cho ấm khi ngồi phòng lạnh?
Nước ấm hoặc trà nhạt uống từng ngụm là hợp nhất. Ôm ly ấm bằng hai tay cũng giúp tay ấm lại. Cà phê uống nhiều dễ gây bồn chồn và đi tiểu nhiều.
Ngón tay trắng bệch rồi tím khi gặp lạnh có sao không?
Nếu ngón tay, ngón chân đổi màu trắng rồi tím từng đợt khi gặp lạnh, kèm tê đau, bạn nên đi khám để được tìm nguyên nhân. Kèm khó thở, đau ngực hay lú lẫn thì gọi 115 ngay.