SieuHay.comSiêu Hay
Ăn uống bên ngoài

Đũa thìa ở quán chưa yên tâm, không có chỗ rửa tay: làm gì cho sạch hơn trước khi ăn

Ngồi quán vỉa hè, đũa thìa còn ướt, bàn không có chỗ rửa tay: lau giấy có sạch thật không, tráng nước nóng thế nào mới có ích và khi nào nên đổi quán.

Young Vietnamese woman rinsing chopsticks in a bubbling hotpot at a night market stall, her small daughter beside her, close angle, warm lantern light

Lau đũa thìa bằng giấy ăn chỉ gạt được nước đọng và bụi, không làm sạch vi khuẩn; cách có ích hơn là xin đổi bộ khác nếu thấy bẩn, nhúng đầu đũa thìa vào nồi đang sôi sùng sục một lúc khi ăn lẩu, hoặc dùng bộ đũa thìa riêng mang theo. Với tay, xà phòng và nước sạch vẫn là tốt nhất; không có thì dùng nước rửa tay khô đủ cồn, sau khi đã lau bớt chỗ bẩn thấy được.

Mục tiêu không phải là làm mọi thứ vô trùng, mà là tập trung vào đúng những chỗ chạm vào miệng: đầu đũa, lòng thìa, mép cốc, và bàn tay cầm đồ ăn. Bài này nói từng chỗ, mỗi chỗ làm gì là đủ, những thói quen tốn công mà không được bao nhiêu, và lúc nào nên đứng dậy chọn quán khác.

Những chỗ thật sự đáng lo, và những chỗ không cần lo quá

Ở một quán ăn, thứ đi thẳng vào miệng bạn là phần đầu đũa khoảng một đốt ngón tay, lòng thìa, mép bát và mép cốc. Đây là nơi đáng chú ý nhất. Phần thân đũa bạn cầm, mặt bàn, ống đựng đũa thì ít quan trọng hơn, miễn là tay bạn sạch và bạn không đặt đầu đũa xuống mặt bàn.

Đũa tre, đũa gỗ dùng lâu dễ bị mốc ở phần đầu, có vệt đen hoặc mùi hôi chua; các vết nứt nhỏ trên đũa là chỗ nước và vụn thức ăn đọng lại, khó rửa sạch. Đũa nhựa cũ trầy xước nhiều cũng vậy. Đây là dấu hiệu nhìn được bằng mắt và là lý do chính đáng để xin đổi bộ khác.

Ngược lại, đũa thìa còn hơi ướt sau khi rửa không phải là dấu hiệu bẩn. Quán đông khách rửa liên tục, đũa thìa chưa kịp ráo là chuyện bình thường. Lau cho khô thì được, nhưng đừng coi việc lau khô là đã làm sạch.

Bàn tay của chính bạn thường đáng lo hơn đũa thìa của quán. Bạn vừa cầm tay lái xe máy, tiền mặt, điện thoại, tay nắm cửa; và bạn sẽ cầm bánh mì, bóc tôm, cuốn bánh tráng bằng chính đôi tay đó. Làm sạch tay thường đáng công hơn lau đũa.

Cách làm sạch đũa thìa tại bàn: cái nào có ích

Bảng xếp những cách người ta hay làm ở quán, kèm lý do vì sao có ích hoặc không. Đọc cột cuối để tự suy ra cho những tình huống khác.

Cách làmCó ích khôngVì sao
Lau bằng giấy ăn khôÍtGạt được nước, bụi, vụn bám; không làm sạch vi khuẩn
Tráng bằng trà nóng trong ấm của quánÍtTrà đã nguội bớt, chỉ rửa trôi; không đủ nóng để diệt khuẩn
Nhúng đầu đũa thìa vào nồi lẩu đang sôi sùng sục khoảng nửa phútKháNhiệt độ sôi diệt được phần lớn vi khuẩn bám ở phần nhúng
Xin bộ khác khi thấy mốc, nứt, có cặnNhiềuBỏ hẳn nguồn bẩn nhìn thấy được
Dùng đũa dùng một lần còn trong vỏ kínKháChưa ai chạm vào phần đầu đũa
Dùng bộ đũa thìa riêng mang theoNhiềuBạn biết nó đã được rửa thế nào
Xịt cồn lên đũa rồi dùng ngayKhông nênCồn chưa bay hơi sẽ vào thức ăn, có mùi và vị khó chịu

Với giấy ăn, nhìn qua loại giấy quán để trên bàn. Một số quán dùng giấy cuộn vốn không dành cho đồ ăn, dễ để lại vụn giấy trên đũa. Nếu là loại này, chỉ dùng để lau tay, lau miệng, không dùng để lau đầu đũa.

Làm sạch tay khi quán không có chỗ rửa

Quán vỉa hè, xe bánh mì, gánh hàng rong thường không có bồn rửa tay. Trước khi cầm đồ ăn bằng tay, làm theo thứ tự này:

  1. Nếu tay dính bẩn thấy rõ như dầu xe, đất cát, mực bút, lau trước bằng khăn ướt hoặc giấy ẩm cho sạch phần thấy được. Nước rửa tay khô gặp lớp bẩn dày sẽ kém tác dụng hẳn.
  2. Lấy một lượng nước rửa tay khô đủ phủ kín hai bàn tay; chọn loại có lượng cồn đủ cao như ghi trên bao bì, thường từ sáu mươi phần trăm trở lên.
  3. Xoa đều lòng bàn tay, mu bàn tay, kẽ ngón, đầu ngón và ngón cái, cho đến khi tay khô hẳn, khoảng hai mươi đến ba mươi giây. Đừng lau khô bằng giấy giữa chừng.
  4. Sau khi tay khô, tránh chạm lại vào điện thoại, tiền, tay lái xe trước khi ăn.
  5. Với món cầm tay như bánh mì, xôi, bánh tráng cuốn, cầm qua lớp giấy gói hoặc túi bọc, chỉ để phần đồ ăn sắp cắn lộ ra.

Khăn lạnh, khăn ướt đóng gói của quán dùng lau tay cho đỡ dính thì được, nhưng không thay cho rửa tay bằng xà phòng hay nước rửa tay khô. Khăn chỉ lau trôi bớt bẩn chứ không được làm ra để làm sạch tay trước khi ăn.

Cốc, ống hút, lon nước: phần chạm môi hay bị quên

Cốc úp sẵn trên bàn. Nhiều quán úp cốc sẵn trên khay để giữ miệng cốc khỏi bụi, đó là cách tốt. Cốc để ngửa sẵn từ lâu trên bàn ngoài trời thì miệng cốc hứng bụi đường; xin một chiếc từ khay úp hoặc tráng lại bằng chút nước uống của bạn rồi đổ đi.

Ống hút. Chọn ống hút còn trong vỏ bọc, hoặc lấy từ hộp đựng theo cách cầm ở phần giữa, không chạm vào đầu sẽ ngậm. Ống hút để trần trong cốc chung trên bàn, đầu chĩa lên, thì ai đi qua cũng có thể chạm vào.

Lon và chai nước. Miệng lon, miệng chai đi qua kho, thùng, tủ mát trước khi đến tay bạn. Lau miệng lon bằng khăn ướt rồi lau khô bằng giấy, hoặc rót ra cốc sạch, hoặc dùng ống hút. Với chai, chỉ cần cầm nắp khi mở, đừng chạm tay vào miệng chai.

Thìa khuấy và nắp cốc mang đi. Lấy thìa còn trong vỏ, cầm ở cán. Nắp cốc mang đi nên được đậy bởi người bán, bạn chỉ cầm ở thân cốc.

Đá trong cốc. Đây là chuyện riêng của khâu làm đá, không làm sạch được ở bàn. Nếu không yên tâm với đá của một quán, gọi đồ uống không đá hoặc đồ uống đóng chai nguyên nắp.

Ví dụ: chị Hà dẫn con đi chợ đêm ở Đà Lạt

Chị Hà ở Lâm Đồng, tối cuối tuần dẫn con gái sáu tuổi đi chợ đêm Đà Lạt ăn lẩu và bánh tráng nướng. Quán lẩu nhỏ ven dốc, đũa tre để trong ống, vài đôi đầu đũa có vệt sẫm màu. Bàn không có chỗ rửa tay, nhà vệ sinh gần nhất cách mấy chục mét.

Chị chọn trong ống những đôi đũa đầu sáng màu, không nứt, rồi khi nồi lẩu sôi sùng sục, chị nhúng đầu đũa và lòng thìa của hai mẹ con vào nồi khoảng nửa phút trước khi bắt đầu ăn. Chị dùng nước rửa tay khô mang theo, xoa cho cả hai mẹ con đến khi tay khô, dặn con không cầm điện thoại nữa cho đến lúc ăn xong.

Sang xe bánh tráng nướng, chị cầm bánh qua lớp giấy người bán đưa, bẻ cho con phần giữa. Hai mẹ con ăn ngon, không phải nghi ngờ từng thứ. Thứ chị không làm là lấy giấy ăn lau đi lau lại từng chiếc đũa, vì chị biết làm vậy không sạch hơn bao nhiêu mà còn để lại vụn giấy.

Tháng sau đi chơi tiếp, chị mua thêm hai bộ đũa thìa gấp gọn trong hộp nhỏ để trong túi xách, mỗi lần về nhà rửa lại.

Những thói quen tốn công mà được ít

Chà đũa vào nhau trước khi ăn. Đây là cách để bỏ dằm gỗ trên đũa dùng một lần, không phải để làm sạch. Với đũa thường, chà vào nhau không giúp gì về vệ sinh.

Lau bát đĩa bằng chanh trên bàn. Lát chanh không đủ để làm sạch bát và có thể để lại vụn, vị chua lạ trong món ăn. Nếu bát có cặn, xin đổi bát khác.

Dùng nước trà đá tráng cốc. Nước trà đá lấy từ cùng bình, cùng đá với cốc nước bạn sắp uống. Tráng bằng nó không làm sạch thêm.

Lo lắng đến mức không ăn được. Bạn không kiểm soát được mọi khâu ở quán. Tập trung vào vài việc có ích nhất: tay sạch, đầu đũa thìa không mốc nứt, đồ ăn nóng mới nấu. Còn lại, nếu không yên tâm với một quán, chọn quán khác dễ hơn là cố gắng làm sạch mọi thứ.

Xịt nước rửa tay khô rồi lau ngay bằng giấy. Cồn cần thời gian tiếp xúc với da. Lau khô ngay khi tay còn ướt là bỏ đi phần lớn tác dụng.

Khi nào nên đứng dậy chọn quán khác, và lần sau mang gì

Một vài dấu hiệu cho thấy làm sạch tại bàn không bù được. Gặp những dấu hiệu này, đổi quán là quyết định nhẹ nhàng nhất:

  • Đũa thìa trong ống phần lớn đều mốc đầu, có mùi chua, hoặc bát đĩa còn cặn dầu mỡ, vụn thức ăn.
  • Bát đĩa được rửa trong một chậu nước đục dùng chung, không có nước sạch xả lại.
  • Đồ ăn chín để chung khay, chung dao thớt với đồ sống ngay trước mắt bạn.
  • Ruồi bâu nhiều trên thức ăn bày sẵn.
  • Người bán vừa cầm tiền vừa bốc đồ ăn chín bằng tay trần, không có găng hay kẹp gắp.
  • Bạn đang đi cùng trẻ nhỏ, người lớn tuổi hay người đang yếu bụng, và trong lòng đã thấy không yên tâm. Với nhóm này, chọn quán khác là lựa chọn hợp lý hơn là cố làm sạch.

Lần sau, giữ trong túi xách một bộ nhỏ: một đôi đũa và một chiếc thìa trong hộp hoặc túi vải, một chai nước rửa tay khô nhỏ, một gói khăn ướt và một gói giấy ăn khô. Bộ này gọn bằng một chiếc ví, dùng được cho cả nhà khi đi chơi, và giúp bạn không phải lăn tăn mỗi lần ngồi xuống quán vỉa hè.

Nhớ rửa bộ đũa thìa ngay khi về nhà, phơi khô rồi mới cất lại vào hộp. Bộ đồ riêng mà để ẩm trong hộp kín vài ngày thì còn mốc nhanh hơn đũa của quán.

Câu hỏi thường gặp

Lau đũa bằng giấy ăn có làm sạch được không?

Chỉ gạt được nước đọng, bụi và vụn bám, không làm sạch được vi khuẩn. Nếu đũa có dấu hiệu mốc, nứt hay cặn bẩn, xin quán đổi bộ khác sẽ có ích hơn lau.

Tráng đũa bằng nước trà nóng ở quán có diệt khuẩn không?

Thường là không, vì trà trong ấm đã nguội bớt, không đủ nóng để diệt khuẩn mà chỉ rửa trôi. Nhúng đầu đũa vào nồi đang sôi sùng sục khoảng nửa phút thì có ích hơn.

Nước rửa tay khô có thay được rửa tay bằng xà phòng không?

Khi không có nước và xà phòng thì nước rửa tay khô đủ cồn là lựa chọn tốt, nhưng kém hiệu quả khi tay dính bẩn hoặc dầu mỡ thấy rõ. Lau bớt bẩn trước rồi mới dùng.

Khăn lạnh của quán có dùng để lau tay trước khi ăn được không?

Lau cho đỡ dính thì được, nhưng khăn không thay cho rửa tay bằng xà phòng hay nước rửa tay khô. Nên dùng khăn sau khi đã làm sạch tay hoặc để lau miệng.

Đũa tre có vệt đen ở đầu có nên dùng không?

Không nên. Vệt đen, mùi chua ở đầu đũa tre thường là dấu hiệu mốc, khó rửa sạch. Chọn đôi khác hoặc xin quán đổi, hoặc dùng đũa dùng một lần còn trong vỏ kín.

Mang đũa thìa riêng đi ăn có bất lịch sự với quán không?

Không. Nhiều người mang bộ đũa thìa riêng vì lý do vệ sinh hoặc để bớt rác dùng một lần. Bạn chỉ cần dùng tự nhiên, không cần giải thích hay chê đũa của quán.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138