Điện thoại dính mưa hay rơi vào vũng nước thì việc đầu tiên là nhặt lên, tắt nguồn nếu máy không chống nước hoặc đã ngâm lâu, lau khô vỏ ngoài, tháo ốp và để máy nằm nơi thoáng gió cho khô dần; tuyệt đối không cắm sạc, không sấy nóng và không thổi hơi miệng vào cổng. Máy có ghi khả năng chống nước vẫn nên đợi cổng khô hẳn mới cắm dây.
Mười phút đầu quyết định nhiều nhất, vì nước gây hại chủ yếu khi có dòng điện chạy qua mạch ướt. Phần dưới đây phân biệt mức độ ướt, các bước làm ngay bằng thứ có trong túi, những cách quen tay nhưng hại máy, và dấu hiệu cho thấy phải mang máy đi kiểm tra chứ không tự xử lý tiếp.
Ướt tới mức nào thì lo tới mức đó
Không phải lần ướt nào cũng giống nhau. Nhìn bảng để biết mình đang ở trường hợp nào trước khi làm.
| Tình huống | Mức rủi ro | Việc cần làm |
|---|---|---|
| Vài giọt mưa trên màn hình | Thấp | Lau khô, dùng tiếp bình thường |
| Cầm máy đi dưới mưa vài phút, cổng sạc ướt | Vừa | Lau, vẩy nhẹ, chưa cắm sạc tới khi cổng khô |
| Rơi vào vũng nước, nhặt lên ngay | Vừa tới cao | Tắt máy nếu không chống nước, lau, để khô lâu |
| Ngâm trong nước hơn một phút hoặc nước bẩn, nước biển | Cao | Tắt máy, lau, mang đi kiểm tra sớm |
| Máy chống nước nhưng đã rơi vỡ hoặc dùng nhiều năm | Cao | Đối xử như máy không chống nước |
Câu tự hỏi trước khi làm: máy mình có khả năng chống nước không, đã bị va đập chưa, và nước có sạch không? Ba câu này quyết định bạn được phép thong thả hay phải tắt máy ngay.
Các bước làm ngay bằng thứ có trong túi
Bạn không cần đồ nghề gì. Khăn giấy, khăn tay hay vạt áo cotton là đủ.
- Nhặt máy lên và đưa vào chỗ khô: mái hiên, nhà chờ, trong cốp xe. Đừng đứng giữa mưa để kiểm tra máy.
- Tắt nguồn nếu máy không chống nước hoặc đã ngâm. Không bấm thử camera, không gọi thử xem còn nghe được không.
- Tháo ốp lưng và khay SIM nếu dễ tháo. Nước hay đọng giữa ốp và thân máy; khay SIM mở ra giúp hơi ẩm thoát bớt.
- Lau khô toàn bộ vỏ ngoài bằng vải mềm thấm hút, chú ý viền, nút bấm, lỗ loa.
- Cầm máy cổng sạc hướng xuống và vỗ nhẹ vào lòng bàn tay vài lần để nước trong cổng và lỗ loa chảy ra.
- Đặt máy nằm nghiêng, cổng sạc hướng xuống, ở chỗ thoáng gió như gần quạt máy của quán, không phơi nắng gắt.
Sinh viên Lộc ở Cần Thơ làm rơi máy xuống vũng nước trước cổng trường giữa cơn mưa chiều. Cậu nhặt lên ngay, chạy vào nhà xe, tắt máy, tháo ốp, lau bằng vạt áo rồi đặt máy cạnh quạt của căng tin. Tối về cậu chưa sạc, sáng hôm sau mới cắm dây và máy chạy bình thường. Phần chờ tới sáng là phần nhiều người bỏ qua.
Những cách quen tay nhưng làm hỏng máy
Cắm sạc để xem máy còn sống không. Dòng điện chạy qua cổng còn nước gây ăn mòn chân tiếp xúc và có thể làm chập mạch. Nhiều máy có cảnh báo phát hiện chất lỏng ở cổng sạc; khi thấy cảnh báo đó, đừng bỏ qua.
Sấy bằng máy sấy tóc nóng hoặc phơi nắng. Nhiệt cao làm keo dán màn hình và gioăng chống nước yếu đi, có khi làm phồng pin. Gió mát của quạt an toàn hơn nhiều.
Thổi hơi miệng vào cổng sạc. Hơi thở mang thêm hơi ẩm và có thể đẩy nước vào sâu hơn thay vì đưa ra ngoài.
Chọc tăm, giấy cuộn vào cổng. Sợi giấy và đầu tăm dễ gãy kẹt lại trong cổng hoặc làm cong chân tiếp xúc.
Vùi máy vào gạo. Gạo không hút ẩm nhanh hơn không khí thoáng là bao, lại để bụi tinh bột lọt vào cổng và lỗ loa. Để máy nơi thoáng gió còn tốt hơn.
Bật lên kiểm tra liên tục. Mỗi lần bật máy là một lần cho dòng điện chạy qua những chỗ có thể còn ẩm. Chọn một mốc thời gian, chẳng hạn sau giờ tan làm, rồi mới bật thử một lần. Nếu máy lên bình thường, dùng nhẹ trước, chưa sạc nhanh và chưa gọi video ngay.
Lắc mạnh hoặc đập máy vào tay. Vỗ nhẹ để nước trong cổng chảy ra là đủ. Lắc mạnh chỉ đẩy nước len theo các khe vào sâu hơn, và đập mạnh có thể làm nứt màn hình đang yếu sẵn vì cú rơi.
Máy có chống nước thì có cần làm vậy không
Khả năng chống nước ghi trên hộp được thử với nước ngọt, nước tĩnh, ở độ sâu và thời gian nhất định trong phòng thử nghiệm. Ngoài đời, nước mưa có lẫn bụi, nước vũng có cát và dầu, máy có thể vừa rơi vừa va đập. Gioăng cao su cũng lão hoá theo năm tháng, và một lần rơi làm cong khung là đủ hở.
Vì vậy máy chống nước dính mưa vài phút thì bạn chỉ cần lau, vẩy nước khỏi cổng, đợi cổng khô rồi mới cắm dây sạc. Còn nếu máy đã rơi vỡ, đã thay màn hình ngoài hoặc dùng trên ba bốn năm, hãy coi nó như máy không chống nước: tắt nguồn và để khô lâu.
Cũng nên biết hầu hết chính sách bảo hành không nhận lỗi do nước, kể cả với máy có ghi chống nước. Chống nước là lớp an toàn thêm, không phải lý do để mang máy ra chụp dưới mưa lớn.
Dấu hiệu phải mang đi kiểm tra, đừng tự xử lý tiếp
Sau khi để khô đủ lâu, bật máy lên và quan sát. Gặp một trong các dấu hiệu dưới đây thì nên mang tới nơi sửa chữa sớm, vì ăn mòn bên trong tiến triển theo ngày:
- Có hơi nước hoặc vệt mờ bên trong màn hình hay ống kính camera.
- Màn hình có sọc, đốm, cảm ứng tự bấm loạn.
- Máy nóng lên bất thường khi không dùng, hoặc pin có dấu hiệu phồng làm hở viền.
- Loa vẫn rè, mic không thu tiếng sau hơn một ngày.
- Máy không nhận sạc dù cổng đã khô, hoặc tự tắt bật liên tục.
- Máy đã ngâm trong nước biển, nước cống hay nước có xà phòng, kể cả khi vẫn chạy bình thường.
Nếu máy có dấu hiệu nóng, phồng hay bốc mùi khét, đặt máy xuống bề mặt không cháy, tránh xa đồ dễ bắt lửa và không cố sạc. Trường hợp này đã vượt khỏi mẹo vặt.
Loa rè, mic nhỏ sau khi ướt
Đây là chuyện hay gặp nhất sau khi dính mưa: gọi điện thấy tiếng rè hoặc nhỏ hẳn. Nguyên nhân thường là còn một lớp nước mỏng phủ trên màng loa và lưới chắn bụi. Nước bốc hơi dần thì tiếng trở lại.
Cách làm an toàn: để máy loa hướng xuống nơi thoáng vài tiếng. Khi máy đã khô ngoài vỏ, bật một đoạn âm thanh trầm ở mức vừa phải cho màng loa rung đẩy nước ra; một số máy có sẵn chức năng đẩy nước ra khỏi loa. Không dùng kim, tăm hay chổi lông chọc vào lưới loa, vì lưới rách thì bụi và nước sẽ vào thẳng bên trong lần sau.
Nếu sau một ngày tiếng vẫn rè, có thể màng loa đã hỏng hoặc có cặn bám, lúc đó cần thay linh kiện ở nơi sửa chữa. Trong lúc chờ, dùng tai nghe để gọi.
Trong lúc chờ máy khô, liên lạc thế nào
Phần khó nhất của việc để máy khô là phải chịu không có điện thoại vài tiếng. Nhiều người không chịu được nên bật máy lên kiểm tra mỗi mười phút, và đó là lúc máy hỏng thật. Nên tính trước cách sống vài tiếng không có máy.
Việc đầu tiên là báo cho người cần biết. Mượn máy của bạn đi cùng, đồng nghiệp hay chủ quán để nhắn một tin ngắn cho người nhà: "máy em bị ướt, đang để khô, tới tối mới dùng được, có gì nhắn vào số này". Nếu bạn có máy tính xách tay hay máy tính bảng thì đăng nhập tài khoản nhắn tin trên đó để vẫn nhận được tin.
Việc thứ hai là ghi ra giấy những gì còn phải làm trong buổi: giờ hẹn, địa chỉ, người cần gặp. Nếu bạn đang chờ mã xác nhận gửi về điện thoại để thanh toán hay đăng nhập, hãy hoãn việc đó tới khi máy khô, đừng tháo SIM lắp tạm sang máy lạ nếu không thật cần, vì vừa mất thời gian vừa dễ làm rơi thẻ nhỏ ngoài đường.
Mẹ bỉm ở Đà Nẵng đánh rơi máy vào xô nước rửa xe trước nhà gửi xe đã làm đúng như vậy: nhờ bác bảo vệ nhắn chồng một tin, để máy khô trên bàn bảo vệ cạnh quạt, đi làm tiếp việc rồi chiều mới quay lại lấy.
Lần sau phòng thế nào
Mang theo túi zip nhỏ hoặc túi chống nước. Một chiếc túi zip loại đựng thực phẩm gấp gọn trong ví là đủ cứu máy khi mưa bất chợt. Cảm ứng vẫn dùng được qua lớp nhựa mỏng.
Đặt máy trong túi trong, không để túi quần sau. Túi quần sau và túi áo khoác ngoài là nơi ướt đầu tiên khi đi xe máy dưới mưa, cũng là nơi máy dễ trượt rơi xuống vũng khi ngồi xuống.
Dừng xe để xem đường, đừng cầm máy dưới mưa. Nếu cần dẫn đường khi trời mưa, dùng giá đỡ có túi che hoặc nghe chỉ dẫn qua tai nghe.
Giữ ốp lưng có viền bọc cổng. Ốp có nắp đậy cổng sạc giảm hẳn nước và cát lọt vào lúc máy rơi. Ốp ôm sát cũng che bớt khe giữa màn hình và khung, nơi nước hay len vào đầu tiên khi máy nằm trong vũng.
Sao lưu ảnh và danh bạ đều đặn. Máy ướt có thể hồi phục, cũng có thể không. Nếu ảnh, danh bạ và ghi chú đã được sao lưu tự động khi về nhà có Wi-Fi, thì một lần rơi vào vũng nước chỉ là chuyện tiền sửa, không phải chuyện mất dữ liệu.
Câu hỏi thường gặp
Điện thoại bị ướt bao lâu thì sạc được?
Ít nhất là khi cổng sạc khô hẳn, thường vài tiếng với máy chỉ dính mưa và lâu hơn với máy rơi vào nước. Nếu máy báo phát hiện chất lỏng ở cổng thì chờ tới khi cảnh báo hết. Không chắc thì đợi qua đêm.
Có nên vùi điện thoại ướt vào gạo không?
Không nên. Gạo không làm khô nhanh hơn không khí thoáng là bao, lại để bụi tinh bột lọt vào cổng sạc và lỗ loa. Đặt máy nơi thoáng gió, cổng hướng xuống, gần quạt mát là cách an toàn hơn.
Máy chống nước dính mưa có cần tắt nguồn không?
Dính mưa vài phút thì thường không cần, chỉ lau khô và chưa cắm sạc tới khi cổng khô. Nhưng nếu máy đã rơi vỡ, thay màn hình ngoài hoặc dùng nhiều năm thì nên tắt nguồn như máy thường, vì gioăng có thể đã hở.
Dùng máy sấy tóc để làm khô điện thoại được không?
Không nên dùng gió nóng. Nhiệt làm yếu keo dán màn hình và gioăng, có khi làm pin phồng. Nếu muốn có gió thì dùng chế độ gió mát hoặc để máy cạnh quạt, cách một khoảng.
Điện thoại rơi vào nước biển thì khác gì nước mưa?
Nước biển có muối gây ăn mòn nhanh hơn nhiều, kể cả khi máy vẫn chạy. Sau khi tắt máy và lau khô, nên mang đi kiểm tra sớm trong ngày thay vì chờ xem có hỏng không.
Thấy hơi nước trong camera thì phải làm sao?
Hơi nước bên trong ống kính nghĩa là ẩm đã vào sâu trong máy. Tắt máy, không sạc và mang tới nơi sửa chữa để mở máy làm khô, vì ăn mòn bên trong không tự hết khi hơi nước có vẻ đã tan.