Khi đèn báo xăng bắt đầu nhấp nháy, xe thường vẫn còn một ít xăng dự phòng; việc cần làm là thôi tăng tốc, chạy đều ga ở tốc độ vừa phải và hỏi ngay người địa phương cây xăng gần nhất theo hướng mình đang đi. Đừng chạy vòng tìm, mỗi cây số đi sai là một cây số mất trắng.
Lượng xăng còn lại khi đèn báo bật khác nhau theo từng xe, sổ hướng dẫn đi kèm xe có ghi. Bài này đi theo thứ tự: đọc đèn báo, cách chạy để kéo dài quãng đường, tìm cây xăng ở chỗ không quen, xử lý khi xe tắt máy trước khi tới, và thói quen để khỏi rơi vào cảnh này.
Đèn báo xăng nhấp nháy nghĩa là gì
Trên phần lớn xe máy đời mới, đồng hồ xăng chia thành vạch. Khi còn vạch cuối, vạch đó bắt đầu nhấp nháy hoặc đèn hình cây xăng sáng lên. Đây là lời nhắc đổ xăng, không phải báo xe sắp tắt ngay. Hãng thường để một lượng dự phòng sau mốc báo, đủ cho người lái đi tìm cây xăng.
Lượng dự phòng đó bao nhiêu thì tuỳ xe. Một chiếc tay ga dung tích lớn khác một chiếc xe số nhỏ, xe mới khác xe đã chạy nhiều năm. Nếu bạn chưa từng để ý, hãy coi như mình chỉ đi được một quãng ngắn và hành động ngay, đừng đoán theo kinh nghiệm của chiếc xe khác.
Với xe đời cũ dùng chế hoà khí có khoá xăng nấc dự trữ, khi xe hụt hơi giật cục là lúc gạt khoá sang nấc dự trữ. Sau khi gạt, coi như đèn báo đã bật và bắt đầu tìm cây xăng. Nhớ gạt lại về nấc thường sau khi đổ đầy, nếu không lần sau sẽ không còn dự trữ.
Một chỗ hay hiểu sai: kim xăng trên một số xe xuống nhanh ở nửa cuối bình. Nửa đầu đi được rất xa, nửa sau kim tụt vèo. Thấy kim tụt nhanh không có nghĩa xe hỏng, chỉ là cách đo của phao xăng.
Xe mượn hay xe thuê là chỗ dễ bị bất ngờ nhất, vì bạn không biết đồng hồ của nó báo sớm hay muộn. Nhận xe nào lạ, việc đầu tiên là nhìn đồng hồ xăng và đổ thêm nếu dưới một nửa, trước khi bắt đầu chuyến đi, chứ không phải giữa đường mới để ý.
Chạy sao cho từng giọt xăng đi xa nhất
Khi đã biết xăng sắp cạn, cách bạn cầm ga quyết định thêm được bao nhiêu quãng đường. Vài thói quen dưới đây không tốn công mà đỡ hao rõ rệt.
- Giữ ga đều ở tốc độ vừa phải trên đường trong phố, không vít ga rồi phanh liên tục. Tăng tốc đột ngột là lúc động cơ ăn xăng nhiều nhất.
- Nhìn xa để giảm ga sớm khi thấy đèn đỏ hoặc dòng xe chậm lại, cho xe trôi thay vì giữ ga tới sát rồi bóp phanh.
- Dừng đèn đỏ lâu thì tắt máy hoặc dùng chức năng ngắt động cơ tạm thời nếu xe có. Nổ máy đứng chờ vẫn tốn xăng.
- Không chở thêm đồ nặng nếu có thể gửi lại. Người ngồi sau thì không bỏ lại được, nhưng thùng hàng lớn thì nên cân nhắc.
- Tránh leo dốc dài nếu có đường bằng thay thế không quá xa.
- Không vặn ga thử xem xe còn bốc không. Mỗi lần thử là một lần đốt phí.
Điều không cần làm là lắc xe hay nghiêng qua nghiêng lại khi xe vẫn đang chạy bình thường. Chỉ khi xe đã hụt hơi, việc dồn chút xăng còn sót về chỗ hút mới có ý nghĩa, và cũng chỉ giúp với một số xe, được thêm một đoạn ngắn.
Tìm cây xăng ở chỗ không quen
Hỏi người địa phương trước, xem bản đồ sau. Người bán hàng ven đường, xe ôm đứng đón khách hay bác bảo vệ biết cây xăng nào gần, đang mở cửa và đi lối nào cho nhanh. Bản đồ trên điện thoại đôi khi chỉ cây xăng đã đóng cửa hoặc nằm ở chiều đường bên kia, phải đi vòng xa.
Hỏi kèm hướng. Hỏi "chạy thẳng hướng này có cây xăng không" tốt hơn hỏi "cây xăng gần nhất ở đâu". Quay đầu ngược lại cũng tốn xăng, nên ưu tiên cây xăng trên đường bạn vốn định đi.
Đi theo trục đường lớn. Cây xăng hay nằm trên quốc lộ, đường lớn, gần chợ và các ngã ba đông xe. Rẽ vào đường nhỏ trong khu dân cư để tìm thường mất thời gian hơn.
Xem bản đồ khi đã dừng hẳn. Tấp vào lề, dừng xe, rồi mới mở bản đồ. Lái một tay, mắt nhìn điện thoại ở đoạn đường lạ là kiểu nguy hiểm không đáng.
Ở nông thôn hoặc đường đèo, hỏi chỗ bán xăng lẻ. Nhiều nơi có nhà dân bán xăng lẻ trong chai. Đổ một ít đủ tới cây xăng là được, đổ khi xe đã tắt máy, không đứng gần bếp lửa hay người hút thuốc, và lau sạch chỗ xăng tràn trước khi nổ máy.
Chạy tiếp hay quay lại cây xăng vừa đi qua
Nhiều người nhớ ra mình vừa đi qua một cây xăng cách đó vài cây số. Quay lại hay chạy tiếp là câu hỏi đáng tính, vì đi sai hướng là mất gấp đôi.
| Tình huống | Nên chọn | Lý do |
|---|---|---|
| Cây xăng vừa qua cách chưa tới hai cây số, đường quay đầu hợp lệ | Quay lại | Chắc chắn có xăng, đường đã biết |
| Phía trước là phố đông, hỏi được người | Chạy tiếp và hỏi | Phố đông thường có cây xăng cách vài cây số |
| Phía trước là đèo, đường vắng, ngoại ô | Quay lại cây xăng đã biết | Không ai đảm bảo phía trước có xăng, mà dốc thì ăn xăng hơn |
| Muốn quay lại nhưng phải quay đầu ở chỗ cấm | Đi tới chỗ quay đầu hợp lệ kế tiếp | Vài trăm mét thêm không đáng một lần vi phạm và một cú cắt mặt xe ngược chiều |
| Không nhớ đã qua cây xăng nào, không có ai để hỏi | Chạy tiếp theo trục đường lớn | Trục lớn có nhiều cây xăng hơn đường nhỏ |
Câu tự hỏi giúp quyết nhanh: đường phía trước mình có biết không? Biết thì đi tiếp, không biết mà phía sau có xăng chắc chắn thì quay lại. Ở đường lạ, cái chắc chắn đáng giá hơn cái có thể.
Xe tắt máy trước khi tới cây xăng: làm theo thứ tự
Dù cẩn thận, đôi khi xe vẫn tắt trước khi tới nơi. Khi động cơ hụt hơi, giật cục rồi tắt, làm theo thứ tự dưới đây.
- Bật xi nhan phải, cho xe trôi vào sát lề ngay khi thấy xe giật cục, đừng cố vít ga để chạy thêm giữa dòng xe.
- Dừng hẳn ở chỗ có vỉa hè hoặc lề rộng, không dừng trên cầu, khúc cua hay ngay sau đỉnh dốc nơi xe phía sau không kịp nhìn thấy.
- Tắt khoá, chờ vài chục giây, thử nghiêng xe sang hai bên vài lần rồi dựng lại và đề nổ. Với một số xe, cách này dồn được chút xăng còn sót, chạy thêm được một đoạn ngắn.
- Nếu không nổ, đừng đề liên tục. Đề nhiều lần khi bình cạn làm yếu ắc quy, tới lúc có xăng lại không đề nổ được.
- Hỏi đường tới cây xăng gần nhất rồi tắt máy dắt xe đi, ưu tiên trên vỉa hè trống hoặc sát mép phải, đi cùng chiều dòng xe.
- Nếu cây xăng quá xa, nhờ người quen mang xăng tới hoặc nhờ người đi cùng chạy đi mua, bạn ở lại giữ xe ở chỗ an toàn.
Có một việc tuyệt đối không làm: ngồi trên xe đã tắt máy để người khác đi xe máy dùng chân đẩy xe bạn đi. Cách này rất phổ biến nhưng là hành vi bị cấm, hai xe dính nhau bằng một bàn chân, một cú phanh gấp là cả hai cùng ngã. Dắt xe bộ lâu hơn nhưng an toàn.
Ví dụ: đi chơi ở Lâm Đồng, xe báo xăng giữa đường đèo
Hải và bạn thuê xe máy đi từ trung tâm ra một thác nước ở Lâm Đồng. Lúc nhận xe, đồng hồ xăng còn hai vạch, hai bạn nghĩ đủ. Trên đường về, giữa một đoạn đèo vắng, vạch cuối bắt đầu nhấp nháy. Hải không biết xe này còn bao nhiêu, và bản đồ báo cây xăng gần nhất cách mười hai cây số, ngược hướng.
Hải tấp vào một quán nước ven đèo, hỏi chủ quán. Chủ quán chỉ một nhà dân cách ba cây số phía trước có bán xăng lẻ, và cây xăng thật cách hơn bảy cây số theo hướng về thành phố. Hải chọn chạy tiếp, giữ ga đều, xuống dốc thì nhả ga cho xe trôi có phanh, không vít khi lên dốc nhẹ. Tới nhà dân, Hải đổ một ít xăng lẻ khi xe đã tắt máy, đủ chạy tới cây xăng đổ đầy.
Bài học hai bạn rút ra rất đơn giản: thuê xe thì đổ đầy ngay khi nhận, nhất là khi đi vùng đồi núi. Hai vạch xăng ở thành phố khác hẳn hai vạch trên đường đèo, vì leo dốc liên tục ăn xăng hơn nhiều và cây xăng thưa hơn.
Khi nào mẹo không ăn thua và lần sau phòng thế nào
Mọi mẹo ở trên chỉ kéo dài được một quãng ngắn. Nếu đã cạn hẳn, không có cách nào làm xe chạy bằng không khí. Cũng có khi xe tắt không phải do hết xăng: đồng hồ xăng hỏng báo sai, bugi bẩn, ắc quy yếu. Nếu vừa đổ xăng mà xe vẫn không nổ, đó là chuyện hỏng hóc, cần nhờ thợ xem.
Đừng tự mở bình xăng soi đèn bật lửa xem còn bao nhiêu. Hơi xăng bắt lửa rất nhanh. Muốn xem thì dùng đèn pin điện thoại, mở nắp ở chỗ thoáng và đóng lại ngay.
Để phòng, đặt một quy ước dễ nhớ: còn hai vạch là đổ, không đợi vạch cuối. Đi xa hoặc lên vùng núi thì đổ đầy trước khi rời thành phố, kể cả khi đồng hồ còn hơn nửa. Lần tới đổ đầy, hãy ghi lại số cây số trên đồng hồ khi vạch cuối bắt đầu nháy và số lít đổ vào, bạn sẽ biết xe mình còn dự phòng khoảng bao nhiêu. Con số đó đáng tin hơn mọi lời truyền miệng.
Câu hỏi thường gặp
Đèn báo xăng xe máy nhấp nháy thì còn đi được bao xa?
Tuỳ xe, sổ hướng dẫn đi kèm xe có ghi lượng xăng còn lại khi đèn báo bật. Nếu không biết, hãy coi như chỉ còn một quãng ngắn và tìm cây xăng ngay, chạy đều ga ở tốc độ vừa phải để kéo dài quãng đường.
Nghiêng xe máy khi hết xăng có tác dụng không?
Với một số xe, nghiêng xe vài lần khi đã tắt máy có thể dồn chút xăng còn sót về chỗ hút, giúp chạy thêm một đoạn ngắn. Không phải xe nào cũng được và không thay được việc đổ xăng, nên hãy hỏi đường tới cây xăng gần nhất luôn.
Có nên nhờ xe khác đẩy bằng chân khi xe hết xăng không?
Không. Dùng chân đẩy xe khác khi đang chạy là hành vi bị cấm và rất dễ làm cả hai xe cùng ngã khi phanh gấp. Tắt máy và dắt xe trên vỉa hè hoặc sát mép phải, hoặc nhờ người mang xăng tới.
Mua xăng lẻ ven đường có an toàn không?
Có thể dùng khi cần để đi tới cây xăng gần nhất. Chỉ đổ khi xe đã tắt máy, tránh xa lửa và người hút thuốc, lau sạch chỗ xăng tràn trước khi nổ máy, và chỉ đổ lượng vừa đủ rồi đổ đầy ở cây xăng.
Đổ xăng rồi mà xe vẫn không nổ thì sao?
Có thể lỗi không nằm ở xăng mà ở bugi, ắc quy hoặc bộ phận khác, hoặc bạn đã đề quá nhiều lần làm yếu ắc quy. Lúc này đừng tiếp tục đề liên tục, dắt xe tới tiệm sửa gần nhất hoặc nhờ thợ tới xem.